I.
mededmeded bu cihânûn yıkıldı bir yanı
ecel celâlîleri aldı mustafâhan’ı
(imdat! eyvahlar olsun! bu cihanın bir yanı yıkıldı;
[zira] ölüm eşkıyaları şehzade mustafa’yı yok ettiler.)
tulundı mihr-i cemâli, bozuldıdîvânı
vebâlekoydılarâl ile âl-i osmânı.
(yüzünün güneşi battı, divanı dağıldı.
osmanlı sultanını hile ile günaha soktular.)
geçerler idi geçende o merd-i meydânı
felek o cânibedöndürdi şâh-ı devrânı.
(o savaş meydanlarının yiğidini adı geçtikçe çekiştirirlerdi.
felek zamanın padişahını o [iftiracılardan] yana döndürdü.)
yalancınun kuru bühtânıbugz-ı pinhânı
akıtdıyaşumuzıyakdı nâr-ı hicrânı.
(yalancının kuru iftirası ve gizli kini
gözyaşımızı akıttı, ayrılık ateşini yaktı.)
cinâyet itmedi cânî gibi anuncânı
boguldıseyl-i belâya, tagıldı erkânı.
(o cani gibi cinayet işlemedi;
[fakat kendi] canı, bela selinde boğuldu, erkânı dağıldı.)
n’olaydı görmeye idi bu mâcerâyı gözüm
yazuklar ana revâ görmedi bu râyı gözüm.
(keşke gözüm bu olup biteni görmeseydi
yazıklar olsun! gözüm bu muameleyi ona layık görmedi.)
II.
tonandıaglar ile nûrdanmenâre dönüp
küşâde-hâtır idi şevk ile nehâre dönüp
(nurdan bir minare gibi ak giysilerle donandı;
gönlü şevk ile gündüz gibi [aydınlık] idi.)
görindi halka dıraht-ı şükûfe-dâre dönüp
yürürdi kulları önincelâlezâre dönüp.
(çiçek açmış bir ağaç gibi halka göründü;
kulları bir gelincik tarlası gibi önünde yürüyorlardı.)
tururdı şâh-ı cihân hiddetiyle nâre dönüp
otagıhaymelerikarlukûhsâre dönüp.
(cihan sultanı kızgınlığından ateşe dönmüş hâlde duruyordu;
otağının çadırları karlı dağlara benziyordu.)
müzeyyen idi bedenlerle ak hisâre dönüp
el öpmegeyüridi mihr-i bî-karâre dönüp.
(bedenlerle süslenmiş beyaz bir hisara benziyordu.
yerinde duramayan güneş gibi el öpmeye yürüdü.)
tutuldı gelmedi çünkim o mâhpâre dönüp
görenler agladılarebr-i nev-bahâre dönüp.
(o ay parçası tutuldu; dönüp gelmeyince
[bu durumu] görenler ilkbahar bulutu gibi ağladılar.)
bir ejderhâ-yıdü-serdür bu hayme-i dünyâ
dehânına düşen olur hemîşenâpeyda.
(bu dünya çadırı iki başlı bir ejderhadır.
onun ağzına düşen elbette görünmez olur.)
III.
o bedr-i kâmil ü ol âşinâ-yıbahr-i ulûm
fenâya vardı telef itdi anı tâli’-i şûm.
(o olgun dolunay [gibi kemâle ermiş şehzade], o ilimler denizinin aşinası yok olup gitti;
onu uğursuz talih telef etti.)
dögündi kaldı hemândâg-ı hasretiyle nücûm
göyündişâm-ı firâkındatoldı yaş ile rûm.
(yıldızlar dövünüp tamamen [şehzadenin] hasreti yarasıyla kaldı.
anadolu, onun ayrılık akşamında yandı, yaşla doldu.)
kara geyürdi karamana gussaitdihücûm
o mâhı ince hayâl ile kıldılar ma’dûm.
(gam karaman’a hücum etti kara[lar] giydirdi.
o ayı ustaca hilelerle yok ettiler.)
tolandıgerdenine hâle gibi mâr-ı semûm
rızâ-yı hak ne ise râzîoldı ol merhûm
(zehirli yılan [kement gibi] boynuna hale gibi dolandı;
o merhum [şehzade], Allah’ın takdiri ne ise razı oldu.)
hatâsı gayr-i muayyen günâhınâmalûm
zihîşehîd-i saîd ü zihîşeh-i mazlûm
(suçu belirsiz, günahı malum değil.
ne kutlu bir şehit ve ne büyük zulme uğramış bir şah.)
yüz urdı hâke o meh aslına rücûitdi
seâdet ile hemânkurb-i hazrete gitti
(o ay [gibi parlak şehzade] yüzünü toprağa koydu, aslına döndü.
mutlulukla çabucak Allah’ın huzuruna gitti.)
IV.
getürdi arkasını yirezâl-i devr ü zemân
vücûdına sitem-i rüstem ile irdi ziyân.
(zamanın zal’i [şehzadenin] arkasını yere getirdi,
vücuduna rüstem’in zulmü ile zarar geldi.)
döküldi gözyaşı yılduzları çoğaldı figân
dem-i memâtı kıyâmet güninden oldı nişân.
(gözyaşı yıldızları döküldü, feryat çoğaldı;
onun ölüm saati kıyamet gününü andırdı.)
girîv ü nâlevüzâr ile toldı kevn ü mekân
akar su gibi müdâm aglamakda pîr ü cüvân
(kâinat feryat, figan ve inilti ile doldu.
genç, ihtiyar [herkes] akar su gibi durmadan ağlamakta.)
vücûd iline akın saldı akdı eşk-i revân
eyâserîr-i seâdetde pâdişâh-ı cihân.
(ey saadet tahtında [oturup duran] cihan padişahı!
dökülen gözyaşları vücut ülkesine akın salıp aktılar.)
o cân-ı âdemiyânoldı hâk ile yeksân
diri kala ne revâdur fesâd iden şeytân.
(o insanların canı [gibi sevdiği şehzade] toprak ile bir oldu.
fitne çıkaran şeytanın diri kalması reva mıdır?)
nesîm-i subh gibi yirde koma âhumuzı
hakâret eylediler nesl-i pâdişâhumuzı.
(padişahımızın soyunu tahkir ettiler.
âhımızı sabah rüzgârı gibi yerde bırakma.)
V.
bir iki egrifesâd ehli nitekim şemşîr
bir iki nâme-i tezvîri kıldı katline tîr.
(kılıç gibi eğri birkaç fesatçı,
birkaç sahte mektubu [şehzadeyi] öldürmeye ok gibi kullandılar.)
gelür ezelde mukadder olan kalîl ü kesîr
hezârkayserünoldıleyâl-i ömrikasîr
(ezelde az veya çok olarak takdir edilen [her şey başa] gelir.
binlerce kayserin ömür geceleri kısa oldu.)
eceldür âdeme derbend-i teng ü târ-ı asîr
zarûrîdür bu iki ugrar ana cüvân ile pîr.
(ölüm insan için dar ve karanlık olan zorlu bir geçittir.
genç ve ihtiyar [herkesin] ona uğraması kaçınılmazdır.)
yirinizîr-i zemîn eyledi o mihr-i münîr
yirini gitdi cihândan nite ki merd-i fakîr.
(o parlak güneş yer altına yerleşti.
dünyadan fakir bir kimse gibi yerinerek gitti.)
bu vâkıaolumaz halka kâbil-i tabîr
ki erdişîr-i velâyetde ola âdet-i şîr.
(bu rüyanın halka yorumlanması mümkün olamaz.
velayetin erdişîr’inde arslan âdeti bulursun.)
bunun gibi işi kim gördi kim işitdiaceb
ki oglına kıya bir server-i ömer-meşreb.
(acaba böyle bir işi kim görmüş, kim işitmiştir?
ömer tabiatlı bir hükümdar oğluna kıysın.)
VI.
ferîd-i âlem idi, âlim idi, alem idi
muhammed ümmetine mevti mevt-i âlem idi.
(âlemde biricik idi, alim idi [hatta] çok alim idi.
onun ölümü Muhammet ümmetine âlemin ölümü gibi oldu.)
ziyâdemâtem idi, haylîemr-i muzam idi
salâh ü zühdîkavîitikâdı muhkem idi.
([şehzadenin ölümü] büyük bir yas, pek büyük bir hadiseydi.
onun iyiliği, zühdü ve takvası kuvvetli, inancı sağlamdı.)
meşâyih ile musâhib ricâle hemdem idi
kerâmetiylekerîmü’l-hisâl âdem idi.
(şeyhlerle sohbet eder, rical ile bir arada olurdu.
kerem ve ihsanıyla yüce hasletlere sahip bir kimseydi.)
nücûm gibi cihândîdevümükerrem idi
vücûdı muhteşem ü şevketi muazzam idi.
(yıldızlar gibi dünya görmüş ve hürmet edilen idi.
vücudu ihtişamlı ve heybeti azametliydi.)
tevâzu ile selâmında hôd müsellem idi
aceb o bedr-i temâmun ne âdeti kem idi
(onun tevazu ile selam alıp verişi de [herkesçe] bilinirdi.
acaba o tam dolunay [gibi olgun zat] ın ne huyu kusurluydu?)
hayflaroldı ana iftirâ ile gitdi
huzûr-ı hakk’adüâvüsenâ ile gitdi
(ona çok yazık oldu, iftira ile gitti.
allah’ın huzuruna dua ve övgülerle gitti.)
VII.
sipihrünâyenesindegöründirûy-i fenâ
kodı bu kesret-i dünyâyı kıldı azm-i bekâ
(feleğin aynasında yokluğun yüzü göründü;
[bunun üzerine şehzade] bu çokluk alemini bırakarak sonsuzluk âlemine yöneldi.)
garîbler gibi gitdi o yollara tenhâ
çekildi âlem-i bâlâyahemçümürg-i hümâ.
(kimsesizler gibi o yollara yalnız başına gitti.
hüma kuşu gibi yüce âleme çekildi.)
hakîkatensebeb-i rifatoldı düşmen ana
nasîbi olmasa tan mı bu cîfe-i dünyâ.
(gerçekte düşman onun yücelmesini sağladı.
bu dünya leşi onun kısmeti olmasa buna şaşılır mı?)
hayât-ı bâkîye irişdirûhı ey yahyâ
şefîkırûh-ı muhammedrefîkı zât-ı hüdâ.
(ey yahya! [şehzadenin] ruhu sonsuz hayata kavuştu.
şefkatçisi muhammet’in ruhu, yoldaşı ise allah’ın zatı[dır].)
enîsigâyib erenler, celîsi ehl-i safâ
ziyâde ide yaşum gibi rahmetin mevlâ.
(dostu gayb erenleri, oturup kalktığı kimseler safa ehli[dir].
allah rahmetini yaşım gibi çok eylesin.)
ilâhî cennet-i firdevs ana durag olsun
nizâm-ı âlem olan pâdişâhsag olsun.
(Allah’ım! firdevs cenneti ona mesken olsun.
âleme nizam veren padişah sağ olsun.)
