Burası bir kitap ve bu kitap Mithat Cemal Kuntay’ın Üç İstanbul romanı.
Üç İstanbul, Mithat Cemal Kuntay‘ın 1938 yılında yayımlanan tarihsel romanı. Roman, II. Abdülhamit döneminde (1878-1908) başlar ve Ankara Hükümeti’nin kurulduğu yıllarda son bulur.
Romanın başkahramanı Adnan’dır. Eserin başında 20’li yaşlarda olan Adnan, romanın sonunda 50’li yaşlarında ölür.
Romanda İstanbul’un üç dönemi anlatılır:
Abdülhamit dönemi İstanbul,
İttihat ve Terakki dönemi İstanbul
Milli mücadeleyle önemini kaybeden İstanbul.
Bu dönemler Adnan’ın yaşamındaki üç dönemi de kapsar; fakir ve idealist Adnan, zengin ve “önemli” Adnan, hasta ve bedbaht Adnan.
Albay Salim Bey 93 Harbinde şehit olmuştur. Eşi ve sekiz yaşındaki oğlu Adnan, İstanbul’a göç eder. Adnan, İstanbul’da Darüşşafaka’da okur. Daha sonra Hukuk Fakültesi’nden başarıyla mezun olur. Sabah gazetesinde edebiyat üzerine yazılar yazan Adnan, aynı zamanda “Yok Edilmiş Vatan” adlı bir roman üzerinde çalışır. Annesi tüberküloz hastası ve Aksaray’da küçük bir evde yaşar. Adnan yazar ve öğretmen olarak geçimini sağlar ve annesine bakar. Ders verdiği kişiler arasında Maliye Bakanı’nın kızı Süheyla ile savaş müzesi Erkan’ın evli kızı Belkıs da vardır. Süheyla Adnan ise Belkıs’a âşık olmuştur. İlerleyen günlerinde İttihat ve Terakki Cemiyeti’ne katılan Adnan Bey, bu cemiyetin güvenilir bir adamı olur. Yıllar sonra Belkıs’ın kocasından ayrılması üzerine Adnan, Belkıs ile evlenir. 1918 yılında Milli Mücadele günlerinde Mondros Mütarekesi başlar. Adnan bir kaçak ve İngilizler onu arıyor. Belkıs’ın bir Rus prensi ile ilişkisi vardır, Adnan’dan boşanır ve onunla evlenir. Adnan daha sonra Süheyla ile evlenir. Yanında Selim adında bir çocuğu vardır. Annesini ve teyzesini tüberkülozdan kaybeden Adnan da tüberküloza yakalanarak hayatını kaybeder. Süheyla ise Adnan’ın gazeteleri arasında Belkıs’ın resmini bulur ve kocasının kendisine son ana kadar âşık olduğunu anlar ve artık onun için gözyaşı dökmez. Belkıs ise Rus adamla mutluluğu bulamaz ve Amerika’da intihar eder.
Adnan’ın yanında kırktan fazla karakterin yer aldığı roman, yazarın ironik ve sert diliyle bir şehir üzerinden ülkenin üç dönemini, Osmanlı’nın yıkılışını, Cumhuriyet’in kuruluşunu anlatması açısından önem taşır. Her Türk evladının okumasının gerekli olduğu roman Üç İstanbul okunmayı bekliyor.
