Jonathan Franzen, George R. R. Martin ve John Grisham’ın da aralarında bulunduğu yazarlar, kitaplarının yapay zekâ modellerini eğitmek için izinsiz kullanıldığı gerekçesiyle OpenAI ve Microsoft’a karşı açılan davada özet karar talebinde bulundu.
Yazarlar, yapay zekâ şirketlerine karşı mahkemeye başvurdu
Amerikan edebiyat dünyasının önde gelen yazarları ile OpenAI ve Microsoft arasındaki telif hakkı davasında yeni bir aşamaya geçildi. Authors Guild (Yazarlar Birliği) ve davaya dahil olan yazarlar, 4 Eylül’de New York Güney Bölgesi Federal Mahkemesi’ne sundukları başvuruyla mahkemeden kendi lehlerine özet karar verilmesini istedi. Aynı gün OpenAI ve Microsoft da kendi özet karar taleplerini sundu.
Davanın merkezinde, telif hakkıyla korunan kitapların yapay zekâ sistemlerinin eğitilmesinde kullanılması ve bu kullanımın ABD telif hukukunda yer alan “adil kullanım” (fair use) kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği bulunuyor.
Authors Guild ve yazarlar, OpenAI ile Microsoft’un eserleri izinsiz biçimde kopyalayarak yapay zekâ modellerinin eğitiminde kullandığını ve bu kullanımın yazarların telif haklarını ihlal ettiğini savunuyor. Şirketlerin “adil kullanım” savunmasının da reddedilmesini talep ediyorlar.
Davada tanınmış yazarlar yer alıyor
Davanın isimli davacıları arasında David Baldacci, Taylor Branch, Michael Connelly, Sylvia Day, Jonathan Franzen, Christopher Golden, Andrew Sean Greer, John Grisham, David Henry Hwang, George R. R. Martin, Jodi Picoult, Stacy Schiff ve James Shapiro bulunuyor.
Yazarların davası ilk olarak 2023’te açıldı. Daha sonra OpenAI ve Microsoft’a karşı açılan başka telif davalarıyla birlikte New York’ta görülen geniş kapsamlı bir davada birleştirildi. Davaya The New York Times ve başka yayın kuruluşlarının açtığı davalar da dahil edildi.
OpenAI: “Amaç yeni metinler üretmek”
OpenAI ise mahkemeye sunduğu savunmada, yapay zekâ modellerinin eğitiminde telifli eserlerden yararlanılmasının dönüştürücü bir kullanım olduğunu ileri sürüyor. Şirket, eğitim sürecinin kitapların kendisini yeniden üretmekten ziyade dil ve metin kullanımına ilişkin istatistiksel örüntüleri öğrenmeyi amaçladığını savunuyor.
Microsoft da yapay zekâ modellerinin eğitiminde kullanılan eserlerin kitapların yerini alan bir ürün oluşturmadığını ve yazarların iddia ettiği ölçekte bir ekonomik zararın ortaya çıkmadığını belirtiyor.
Yazarlar ise tam tersine, yapay zekâ sistemlerinin giderek daha fazla metin üretmesiyle birlikte kitap piyasasının ve yazarlık mesleğinin zarar görebileceğini savunuyor. Onlara göre yapay zekâ şirketlerinin telifli eserleri izin almadan kullanması, yalnızca geçmişte yayımlanmış kitaplarla ilgili bir telif meselesi değil; yeni eserlerin üretilmesini mümkün kılan ekonomik ve kültürel zeminin geleceğiyle de ilgili.
Karar edebiyat dünyası için emsal oluşturabilir
Mahkemenin vereceği karar, yalnızca davaya taraf olan yazarlar açısından değil, yapay zekâ çağında kitapların nasıl kullanılacağı ve yazarların haklarının nasıl korunacağı açısından da önem taşıyor.
Reuters’ın aktardığına göre davanın kilit noktalarından biri, yapay zekâ sistemlerinin telifli eserleri eğitim amacıyla kullanmasının “adil kullanım” sayılıp sayılamayacağı olacak. ABD’de son dönemde benzer davalarda birbirinden farklı değerlendirmeler yapılması, New York’taki davanın önemini daha da artırıyor.
Mahkeme henüz davanın esasına ilişkin nihai bir karar vermiş değil. Ancak tarafların özet karar başvuruları, yıllardır süren telif tartışmasını karar aşamasına yaklaştıran önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
