Mary Shelley’nin 1818 yılında anonim olarak yayımlanan başyapıtı Frankenstein, aradan geçen iki yüzyıla rağmen yalnızca edebiyat tarihinin değil, yazarlık tartışmalarının da en çok konuşulan eserlerinden biri olmayı sürdürüyor. Romanın aslında Mary Shelley’nin eşi, şair Percy Bysshe Shelley tarafından yazılmış olabileceği yönündeki iddialar, yeni bir araştırmayla bu kez bilgisayar destekli metin analizi üzerinden yeniden ele alındı.
Lee Suddaby ve Gordon J. Ross tarafından hazırlanan ve 2 Eylül 2026’da yayımlanan çalışma, Did Mary Shelley Write Frankenstein? A Stylometric Analysis başlığını taşıyor. Araştırmacılar, modern stilometri yöntemlerinden yararlanarak romanın dilsel özelliklerini Mary Shelley, Percy Bysshe Shelley ve dönemin diğer yazarlarının eserleriyle karşılaştırdı.
Stilometri, bir metnin sözcük tercihleri, sözcük sıklıkları, karakter dizilimleri ve benzeri ölçülebilir dil özelliklerinden hareketle yazarın üslubunu belirlemeye çalışan istatistiksel bir yöntem. Araştırmada özellikle sık kullanılan kelimeler ve karakter dizileri üzerinden farklı yazarların metinleri karşılaştırıldı.
Araştırmacılar, karşılaştırma için Mary Shelley’nin Valperga, The Last Man, The Fortunes of Perkin Warbeck, Lodore, Falkner ve Mathilda gibi eserlerini kullandı. Percy Shelley’nin düzyazı eserleri ve şiirleri de ayrı profiller hâlinde değerlendirmeye alındı. Bunun yanında William Godwin, Mary Wollstonecraft, Walter Scott ve John Polidori gibi dönemin başka yazarlarının eserleri de karşılaştırma grubuna dahil edildi.
Araştırmanın dikkat çekici sonuçlarından biri, Frankenstein’ın metinsel bakımdan Mary Shelley’nin diğer romanlarıyla belirgin biçimde yakınlık göstermesi. Kümeleme analizinde roman, Mary Shelley’nin eserlerinin oluşturduğu grup içinde yer alırken, tek tek eserler karşılaştırıldığında Frankenstein’ın özellikle Valperga‘ya yakın olduğu görüldü.
Daha kapsamlı sınıflandırma testlerinde ise sonuç daha belirgin hâle geliyor. Araştırmacıların kullandığı yöntemlerde Frankenstein, her durumda Mary Shelley’ye atfedildi. Çalışmanın yazarları, elde edilen bulguların Mary Shelley’nin romanın gerçek yazarı olduğu yönünde “son derece güçlü kanıt” sunduğu sonucuna ulaşıyor. Percy Shelley’nin romanın asıl yazarı olduğu iddiasını destekleyen herhangi bir kanıt ise araştırmada ortaya çıkmıyor.
Ancak araştırma, Percy Shelley’nin romana hiçbir katkısının olmadığını ileri sürmüyor. Çalışmada, Percy Shelley’nin elyazması üzerinde bazı katkılarda bulunduğu ve editoryal müdahaleler yaptığına ilişkin tarihsel kanıtlar da ele alınıyor. Araştırmacılar, bu katkıların bulunmasının romanın bütünüyle Percy Shelley tarafından yazıldığı anlamına gelmediğinin altını çiziyor.
Tartışmanın kökeni de oldukça eski. Frankenstein 1 Ocak 1818’de anonim yayımlanmış, Mary Shelley’nin adı ilk kez 1821 tarihli Fransızca baskıda yazar olarak belirtilmişti. Daha 1818 yılında Sir Walter Scott, romanın Percy Shelley tarafından yazılmış olabileceğini ileri sürmüştü. Sonraki yıllarda da benzer iddialar ortaya atıldı.
Yeni çalışma, bu eski tartışmaya edebî sezgi ya da biyografik varsayımlardan ziyade sayısal metin analizi üzerinden yaklaşması bakımından önem taşıyor. Araştırmacılara göre elde edilen sonuçlar, Mary Shelley’nin yazarlığını destekleyen geleneksel görüşü güçlendirirken Percy Shelley’nin romanın asıl yazarı olduğu yönündeki iddiaları da ciddi biçimde zayıflatıyor.
Böylece Frankenstein’ın yazarlığı etrafındaki iki asırlık tartışmaya yeni bir veri eklenmiş oluyor: Edebiyat tarihinin en ünlü yaratıklarından birini dünyaya getiren kalem, mevcut bulgulara göre yine Mary Shelley’ye ait.
