Türk edebiyatının Arapça konuşulan coğrafyalardaki görünürlüğünü artırmayı amaçlayan TULIA (Turkish Literature in Arabic) Projesi, Türkçeden Arapçaya çevrilen eserleri tek bir çatı altında buluşturuyor. Projenin veri tabanında şu ana kadar 2 bin 18 kitap kayıt altına alınırken, Türk yazarların eserlerinin Arap okurlarla buluşması için yürütülen çalışmalar da giderek genişliyor.
2024 yılında başlayan TULIA, Türkçeden Arapçaya yapılan edebiyat çevirilerini görünür kılmayı ve farklı yayınevleri tarafından yayımlanan eserleri ortak bir veri tabanında toplamayı hedefliyor. Proje, kitapları doğrudan yayımlamak yerine, Türkçeden Arapçaya çevrilmiş eserleri ve bu çevirilerin yayıncılık serüvenini kayıt altına alıyor. Veri tabanı yeni kitapların yayımlanmasıyla düzenli olarak güncelleniyor.
TULIA Koordinatörü Maram Hanafy, projede resmi olarak 2 bin 18 kitabın kayıtlı olduğunu belirterek, listenin her ay yeni yayımlanan çeviriler takip edilerek genişletildiğini ifade etti. Böylece Türk edebiyatının Arapçadaki yolculuğuna ilişkin kapsamlı bir çeviri envanteri oluşturulması amaçlanıyor.
Tarihten romana geniş bir yelpaze
Türkçeden Arapçaya aktarılan eserler arasında tarih kitaplarından romanlara, çocuk edebiyatından kurgu dışı eserlere kadar geniş bir yelpaze bulunuyor. TULIA’nın İstanbul’daki 11. Uluslararası Arapça Kitap Fuarı’nda yer alan standında özellikle tarih ve Osmanlı tarihi kitaplarına yönelik ilginin öne çıktığı belirtildi. Romanlar ve çocuk kitapları da Arap okurların ilgi gösterdiği türler arasında yer aldı.
Kuveyt, Suriye ve Mısır’ın da aralarında bulunduğu farklı ülkelerden okurların ziyaret ettiği proje standı, yalnızca eserleri tanıtmakla kalmıyor; Türk yazarlarla Arap okurları ve çevirmenleri de bir araya getiriyor. Fuar kapsamında Türkçeden Arapçaya çevrilmiş eserlerin yazarları için imza ve buluşma programları da gerçekleştirildi.
“Türk edebiyatını da öğrenmemiz gerekiyor”
TULIA Koordinatörü Maram Hanafy, projenin temel hedeflerinden birinin Türk edebiyatının Arap okur tarafından daha yakından tanınmasını sağlamak olduğunu vurguluyor. Hanafy, Arap okurların Amerikan veya Latin Amerika edebiyatlarına gösterdiği merakın Türk edebiyatına da yönelmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
11. Uluslararası İstanbul Arapça Kitap Fuarı da bu kültürel alışveriş için önemli bir buluşma noktası oldu. 15-23 Ağustos tarihlerinde düzenlenen fuara 30’dan fazla ülkeden 300’ün üzerinde yayınevi katıldı. Fuar kapsamında telif ve çeviri görüşmelerinin yanı sıra Türk edebiyatının Arap dünyasına açılmasına yönelik çalışmalar da gündeme geldi.
TULIA’nın ortaya koyduğu tablo, Türk edebiyatının Arapçadaki varlığının sanılandan çok daha geniş bir çeviri ağına sahip olduğunu gösteriyor. 2 binden fazla eseri bir araya getiren proje, bu eserlerin yalnızca raflarda kalmasını değil, farklı bir dil ve kültür çevresinde yeni okurlara ulaşmasını sağlayan çeviri hareketinin görünürlüğünü de artırıyor.
