ABD’de yalnızca hapishanelerdeki okurların jüri olarak görev yaptığı Inside Literary Prize 2026’nın kazananı belli oldu. Ödül, Kuveytli yazar Bothayna Al-Essa’nın, Ranya Abdelrahman ve Sawad Hussain tarafından Arapçadan İngilizceye çevrilen The Book Censor’s Library adlı romanına verildi.
2023 yılında başlatılan Inside Literary Prize, edebiyat ödülleri arasında farklı jüri yapısıyla öne çıkıyor. Bu yıl yaklaşık 200 mahpus okur, ABD’nin 11 ceza infaz kurumunda gerçekleştirilen okuma ve değerlendirme sürecinin ardından beş finalist arasından kazananı belirledi.
Ödülün bu yılki adayları arasında Linnea Axelsson’ın Ædnan, Miranda July’ın All Fours, Kaveh Akbar’ın Martyr!, Hisham Matar’ın My Friends ve Bothayna Al-Essa’nın The Book Censor’s Library adlı eserleri yer aldı. Kitaplar, 2024 National Book Awards’ın kurgu ve çevrilmiş edebiyat kategorilerindeki finalistler arasından oluşturulan kısa listeden seçildi.
Al-Essa’nın ödüle layık görülen romanı, kitapların ve hikâyelerin otoriter bir yönetim tarafından denetlendiği distopik bir dünyada geçiyor. Hikâyenin merkezinde, “tehlikeli” kabul edilen kitapları sansürlemekle görevli bir memurun zamanla yaptığı işten kuşku duymaya başlaması bulunuyor. Roman, sansürün hayal gücü ve düşünce üzerindeki etkisini ele alırken edebiyatı aynı zamanda bir direniş alanı olarak konumlandırıyor.
Romanın ödülü kazanması, eserin teması açısından da dikkat çekici bir anlam taşıyor. Washington Corrections Center for Women’da jüri olarak yer alan Kyra L., kitabın seçilmesine ilişkin değerlendirmesinde edebiyatın farklı seslerin korunmasındaki rolüne dikkat çekti ve insanların hangi hikâyelerin okunacağına kendilerinin karar verebilmesinin önemini vurguladı.
Inside Literary Prize, üç yıllık tarihinde 35 ceza infaz kurumunda bulunan 560’tan fazla mahpus okurun jüri olarak katılımını sağladı. Kuruluşun amacı, cezaevlerindeki okurların çağdaş edebiyat üzerine söz sahibi olmasını ve çoğu zaman kültürel tartışmaların dışında kalan bu okurların görüşlerinin edebiyat dünyasında duyulmasını sağlamak.
Ödülün resmî töreni 3 Eylül 2026’da New York Halk Kütüphanesi’nde gerçekleştirilecek. Törende jüri üyeleri, hazırlanan video mesajları aracılığıyla ödül sürecine katılacak.
Bothayna Al-Essa’nın The Book Censor’s Library adlı romanı böylece yalnızca bir edebiyat ödülünün sahibi olmadı; kitaplara erişimin, okuma özgürlüğünün ve hangi hikâyelerin anlatılabileceğine kimin karar verdiği sorusunun da yeniden gündeme gelmesini sağladı.
