Ukrayna Kitap Enstitüsü, Rusya’nın temmuz ve ağustos aylarında ülkenin yayıncılık altyapısına yönelik saldırılarının ardından uluslararası yayıncılık camiasına destek çağrısında bulundu. Enstitü, yalnızca bir ay içinde yaklaşık 10 milyon kitabın yok olduğunu ve Ukrayna’nın yıllık kitap üretiminin yaklaşık üçte birine denk gelen bir kapasitenin kaybedildiğini açıkladı.
Yayıncılık sektöründeki en ağır kayıplardan biri, 1 Ağustos’ta Harkiv’de bulunan RNK-Ranok şirketinin lojistik merkezine düzenlenen saldırıda yaşandı. Saldırıda yaklaşık 8 milyon kitap, 28 bin farklı kitap başlığı ve 600 bin okul kitabı yok oldu. Şirket, kaybın yaklaşık 1 milyar Ukrayna grivnasına ulaştığını bildirdi.
Saldırılar bununla sınırlı kalmadı. Temmuz ayında BookChef’in lojistik merkezinin vurulması yaklaşık 800 bin kitabın kaybedilmesine yol açarken, Knygolove yayınevinin deposunda yaklaşık 250 bin kitap yok oldu. Konvi matbaasına yönelik saldırıda ise üretim tesisleri, baskı ve ciltleme ekipmanları ile yüz binlerce kitap ve basılmayı bekleyen materyal zarar gördü. Uluslararası Yayıncılar Birliği, temmuz ve ağustos başındaki saldırılarda altı kişinin hayatını kaybettiğini ve 8 milyondan fazla kitabın yok edildiğini bildirdi.
Ukrayna Kitap Enstitüsü, saldırıların bazı yayınevlerini ekonomik açıdan kritik bir noktaya taşıdığını belirterek uluslararası yayıncılardan maddi destek, mesleki iş birliği ve Ukrayna yayıncılığının yaşadığı kayıpların dünyaya duyurulması konusunda yardım istedi. Enstitü ayrıca uluslararası yayıncı ve edebiyat kuruluşlarına Rus yayınevleri ve edebiyat ajanslarıyla iş birliklerini sonlandırma çağrısında bulundu.
Enstitü Başkanı Oleksandra Koval, yaşanan kayıpların Ukrayna’nın yıllık kitap üretiminin yaklaşık üçte birine denk geldiğini belirterek mevcut durumun bütün kitap ekosisteminin çökmesi riskini beraberinde getirdiğini ifade etti. Enstitü, yayıncılığın yalnızca ekonomik bir sektör olmadığını; Ukrayna’nın dili, kültürü ve tarihinin korunmasında temel bir rol üstlendiğini vurguluyor.
Savaşın yayıncılık üzerindeki etkisi, özellikle eğitim alanında da hissediliyor. Yok edilen kitaplar arasında 600 bin okul kitabının bulunması, yeni eğitim-öğretim yılı öncesinde Ukrayna’nın kitap tedarikini de doğrudan etkiliyor. Ukrayna Eğitim ve Bilim Bakanlığı, Rus saldırıları sonucunda toplamda 1,1 milyondan fazla okul kitabının yok edildiğini açıkladı.
Ukrayna yayıncılık sektörü, yaşanan ağır kayıplara rağmen faaliyetlerini sürdürmeye çalışırken uluslararası yayıncılık kuruluşları da dayanışma çağrılarını artırıyor. Uluslararası Yayıncılar Birliği, Ukraynalı yayıncıların savaş koşullarında kitap yayımlamaya devam etmesinin kültürel hayatın korunması açısından büyük önem taşıdığını belirtti.
