ABD’de yayınevleri arasında büyük bir rekabete sahne olan yeni bir roman anlaşması, yazarın yapay zekâ kullanmış olabileceğine ilişkin şüpheler nedeniyle geri çekildi. İlk romanı Call Me, I’ll Hide the Body ile dikkat çeken Jerry Falade’ın kitabı için Minotaur’un 2 milyon doların üzerinde bir teklif verdiği öğrenildi.
İlk romanıyla yayıncılık dünyasının dikkatini çeken Falade’ın eseri, ABD’de 14 yayınevinin katıldığı bir müzayedede yoğun ilgi gördü. Macmillan bünyesindeki Minotaur, romanın ABD hakları için 2 milyon doların üzerinde bir teklif sundu. İngiltere hakları için de HarperCollins’in anlaşma sağladığı bildirildi. Romanın 2028 yılında yayımlanması planlanıyordu.
Ancak anlaşmanın ardından romanın yazım sürecinde yapay zekâ kullanılmış olabileceğine ilişkin soru işaretleri ortaya çıktı. Falade’ın temsilcileri, başlangıçta yazarın yapay zekâ kullanmadığı yönündeki beyanına güvendiklerini belirtirken, daha sonra bu konuda yeterli güvenceye sahip olmadıklarını ifade ederek kitabı satıştan çekti.
Falade’ın ABD’deki temsilcisi Marc Gerald, romanı ilk okuduğunda eseri “olağanüstü” bulduklarını ve yayıncıların kitaba büyük ilgi gösterdiğini söyledi. Sürecin ortasında bir editörün metinde yapay zekâ kullanımına ilişkin bazı işaretler bulunduğunu gündeme getirdiği, ancak ajansın bu aşamada herhangi bir yapay zekâ tespit yazılımı kullanmamayı tercih ettiği aktarıldı. Daha sonraki görüşmelerde yazarın açıklamalarındaki bazı değişikliklerin ardından ajans, romanın geçmişini ve yazım sürecini bütünüyle doğrulayamadığı gerekçesiyle Falade ile yollarını ayırdı.
Yazar suçlamaları reddediyor
Jerry Falade ise romanını yazarken yapay zekâ kullanmadığını kesin biçimde savunuyor. Falade, yapay zekâdan yalnızca araştırma amacıyla yararlandığını, özellikle suç romanının konusu gereği bazı teknik ayrıntıları araştırmak için açık kaynaklı bir yapay zekâ modelinden faydalandığını belirtti. Yazım sürecinde yapay zekâ kullanmadığını söyleyen yazar, kendisine yöneltilen suçlamaların ırksal önyargılarla bağlantılı olduğunu da ileri sürdü.
Falade ayrıca romanının satış sürecinde çok sayıda editör, ilk okuyucu ve yayıncılık profesyonelinin metni değerlendirdiğine dikkat çekerek, yapay zekâ tarafından üretildiği düşünülen bir metnin bu aşamalardan fark edilmeden geçmesinin sorgulanması gerektiğini söyledi. Yapay zekâ tespit araçlarının yanlış sonuçlar verebildiğini savunan yazar, konuya ilişkin hukuki destek aldığını da açıkladı.
Yayıncılıkta yeni bir tartışma
Falade vakası, 2026 yılında yapay zekâ ve edebiyat ilişkisi etrafında yaşanan tartışmaların son örneklerinden biri oldu. Daha önce Mia Ballard’ın Shy Girl adlı romanı da yapay zekâ kullandığı yönündeki suçlamaların ardından Hachette tarafından geri çekilmişti. Ballard bu iddiaları reddetmişti.
Yaşanan son gelişme, yayınevleri açısından daha temel bir soruyu yeniden gündeme taşıdı: Bir metnin insan tarafından yazıldığının güvenilir biçimde doğrulanması mümkün mü?
Özellikle milyonlarca dolarlık yayıncılık anlaşmalarının söz konusu olduğu bir dönemde, yazarların yapay zekâ kullanımına ilişkin beyanları ile yayınevlerinin bu beyanları doğrulama yöntemleri arasındaki belirsizlik giderek daha önemli bir mesele hâline geliyor. Falade vakasında ise şu aşamada yazarın yapay zekâ kullanarak romanı yazdığına ilişkin kesinleşmiş bir bulgu bulunmuyor; anlaşmanın temelinde, yazım sürecinin bütünüyle doğrulanamaması ve ortaya çıkan şüpheler yer alıyor.
