Tolstoy, Dostoyevski’ye nazaran sükuneti getirir akla. Dostoyevski çağıldayan bir şelaleyken, Tolstoy sakin akan bir nehir gibidir. Eserlerinde insanoğlunun hikmetten yoksun kalışını anlatır aslında, yoksunluğun neden olduğu yıkımları. Dsotoyevski yıkımla kavga ederken, Tolstoy yıkımın üzerinden nasihat eder, hikmet devşirir. Daha çok romanları ve öyküleri bilinen Tolstoy’un notları da bir o kadar zengindir. Biz de Bilgelik Takvimi adlı eserinde yer alan iki notu paylaşmak istedik.
DÜNYANIN GEÇİCİLİĞİ VE EBEDİYET
Ebediyetin var olduğuna iman, sadece biz insanlara özgü bir niteliktir. Ruh gövdenin içinde bir evde değil, bir çadırda, geçici bir barınaktaymış gibi yaşar. (Hint Bilgeliği)
Bu dünyaya beni kim getirdi? Kimin emirlerine göre kendimi tam burada, bu özel zamanda buldum? Hayat, bu dünyayı gezerken geçen kısacık günden hatırladıklarımızdır. (Blaise Pascal)
Ölümlü insanlar uzun süre yaşayamazlar, azıcık daha zamanımız var. Ancak ruhumuz hiç yaşlanmaz. O ebedi şeylere inanır ve ebediyen de yaşayacak. (Toriclidis)
Ölüm, hayatta iken bu dünyayı görmemi sağlayan bedensel organların yok olması, bu dünyayı ardından gördüğüm camın kırılmasıdır. Bu camın yok olması gözün de yok olduğu anlamına gelmez.
Ebediyet deyince, onun içimizde yaşayan Tanrı’nın sesi olduğunu anlarız.
GERÇEĞİN YÜCELİĞİ
Dağın tepesinde yaşayanlar güneşin doğuşunu, vadide yaşayanlardan daha önce görürler. Ruhani alemde yükseklere çıkmış olanlar için de aynı şey geçerlidir. Onlar cennette güneşin doğuşunu, maddi bir hayat sürmekte olan kişilerden daha önce görürler. Ancak güneşin gökte herkesin görebileceği kadar yükseldiği bir zaman da vardır.
Herkesin, insan hayatının ancak kardeşlerine hizmet ederken değerli olduğunu, çünkü Tanrı tarafından onlara bağlandığını fark edeceği günün geleceğini umalım. (Edward Brown)
Bu dünyada etkin güçler iş başında. Hiçbir şey onları durduramaz. Onların işaretlerini yeni bir dini anlayışta, yeni bir insana saygı görüşünde, yeni bir kardeşlik hissinde görüyoruz. (William Ellery Channing)
Daha yüksek ideal karşımıza çıkar çıkmaz, tüm sahte idealler, güneş doğunca yıldızların kaybolması gibi sönüp giderler.
Tolstoy, Bilgelik Takvimi, Çeviri: Alp Aker, Kaknüs Yayınları (Alıntıdır.)
