{"id":9808,"date":"2026-09-23T15:31:21","date_gmt":"2026-09-23T12:01:21","guid":{"rendered":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/?p=9808"},"modified":"2026-09-28T14:15:02","modified_gmt":"2026-09-28T10:45:02","slug":"ibrahim-sasma-resat-nuri-edebiyatinda-kadin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/?p=9808","title":{"rendered":"\u0130brahim \u015ea\u015fma- Re\u015fat Nuri Edebiyat\u0131nda Kad\u0131n"},"content":{"rendered":"\n<p>Re\u015fat Nuri G\u00fcntekin\u2019in romanlar\u0131na biraz dikkatle bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, kad\u0131nlar\u0131n hik\u00e2yelerin k\u0131y\u0131s\u0131nda duran, olup biteni seyreden ki\u015filer olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Onlar, \u00e7o\u011fu zaman roman\u0131n y\u00fck\u00fcn\u00fc sessizce ta\u015f\u0131yan, hik\u00e2yenin y\u00f6n\u00fcn\u00fc de\u011fi\u015ftiren, bazen de yaln\u0131z kendi kaderleriyle de\u011fil, i\u00e7inde ya\u015fad\u0131klar\u0131 toplumun meseleleriyle bo\u011fu\u015fan insanlard\u0131r. Re\u015fat Nuri\u2019nin d\u00fcnyas\u0131nda kad\u0131n, hayat\u0131n kendisi kadar ger\u00e7ek ve hayat kadar \u00e7eli\u015fkilidir. Kimi zaman g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr, kimi zaman k\u0131r\u0131l\u0131r; fakat k\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yerde bile b\u00fct\u00fcn\u00fcyle yok olmaz.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu kad\u0131nlar\u0131n en unutulmaz\u0131 elbette <em>\u00c7al\u0131ku\u015fu<\/em>\u2019nun Feride\u2019sidir. Feride\u2019yi yaln\u0131zca idealist bir gen\u00e7 k\u0131z olarak okumak, onun hik\u00e2yesini eksiltmek olur. \u0130stanbul\u2019dan Anadolu\u2019ya uzanan yolculu\u011fu, asl\u0131nda bir gen\u00e7 kad\u0131n\u0131n kendi ayaklar\u0131 \u00fczerinde durma arzusunun hik\u00e2yesidir. \u00d6\u011fretmenlik yaparken kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 yoksulluk, cehalet, dedikodu ve yaln\u0131zl\u0131k onun kar\u015f\u0131s\u0131na yaln\u0131z d\u0131\u015far\u0131dan \u00e7\u0131kan engeller de\u011fildir; zaman zaman kendi gururu ve yaralar\u0131 da ona e\u015flik eder. Feride\u2019yi as\u0131l canl\u0131 k\u0131lan taraf da budur. O kusursuz de\u011fildir. \u0130nat eder, yan\u0131l\u0131r, ka\u00e7ar, susar, sever ve incinir. Fakat b\u00fct\u00fcn bunlara ra\u011fmen y\u00fcr\u00fcmeyi bilir. Anadolu\u2019nun bir k\u00f6y okulunda, gen\u00e7 bir kad\u0131n\u0131n tek ba\u015f\u0131na ayakta kalmaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, d\u00f6nemin \u015fartlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na anlaml\u0131 bir tav\u0131rd\u0131r. Re\u015fat Nuri\u2019nin kad\u0131nlar\u0131 yaln\u0131zca Feride gibi m\u00fccadele eden, idealleri u\u011fruna yola \u00e7\u0131kan kad\u0131nlardan ibaret de\u011fildir. <em>Yaprak D\u00f6k\u00fcm\u00fc<\/em>\u2019nde Leyla ve Necla \u00fczerinden bamba\u015fka bir kad\u0131nl\u0131k h\u00e2liyle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r\u0131z. De\u011fi\u015fen toplumun, de\u011fi\u015fen \u015fehir hayat\u0131n\u0131n ve giderek sars\u0131lan aile d\u00fczeninin i\u00e7inde onlar\u0131n da arzular\u0131, zaaflar\u0131 ve yanl\u0131\u015flar\u0131 vard\u0131r. Ailenin \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fc\u015f\u00fc yaln\u0131z ekonomik sebeplerle a\u00e7\u0131klanabilecek kadar basit de\u011fildir. De\u011ferlerin de\u011fi\u015fmesi, eski ile yeni aras\u0131ndaki gerilim ve insan\u0131n sahip olmak istedikleriyle sahip olduklar\u0131 aras\u0131ndaki u\u00e7urum, bu \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fc\u015f\u00fcn as\u0131l sebeplerindendir. Burada Re\u015fat Nuri\u2019nin \u00f6nemli bir taraf\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar: O, kad\u0131nlar\u0131n\u0131 yaln\u0131zca su\u00e7lamak i\u00e7in yazmaz. Onlar\u0131n hatalar\u0131n\u0131 g\u00f6sterirken bile insan taraflar\u0131n\u0131 g\u00f6zden ka\u00e7\u0131rmaz. Leyla\u2019n\u0131n, Necla\u2019n\u0131n veya ba\u015fka bir kad\u0131n karakterin yanl\u0131\u015f\u0131na bakarken, o yanl\u0131\u015f\u0131 do\u011furan \u015fartlar\u0131 da g\u00f6rmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu nedenle romanlar\u0131ndaki kad\u0131nlar birer h\u00fck\u00fcm c\u00fcmlesi de\u011fildir; anla\u015f\u0131lmay\u0131 bekleyen hayat par\u00e7alar\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Ac\u0131mak<\/em>\u2019taki Zehra ise bu bak\u0131mdan daha farkl\u0131 bir yerde durur. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta kat\u0131, mesafeli ve h\u00fck\u00fcm vermeye al\u0131\u015fm\u0131\u015f bir \u00f6\u011fretmen olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar. Fakat babas\u0131n\u0131n ge\u00e7mi\u015fine ait ger\u00e7eklerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131k\u00e7a, y\u0131llard\u0131r i\u00e7inde ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 \u00f6fkenin asl\u0131nda eksik bir hik\u00e2yenin \u00fczerine kuruldu\u011funu fark eder. Zehra\u2019n\u0131n de\u011fi\u015fimi, bir insan\u0131n ba\u015fkas\u0131n\u0131 anlamaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda kendi i\u00e7indeki duvarlar\u0131 da y\u0131kabilece\u011fini g\u00f6sterir. Burada kad\u0131n karakter yaln\u0131zca olaylar\u0131n i\u00e7inde bulunan biri de\u011fildir; ayn\u0131 zamanda kendi vicdan\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131lan bir insand\u0131r. Re\u015fat Nuri\u2019nin kad\u0131nlar\u0131nda dikkatimi \u00e7eken as\u0131l \u015fey, onlar\u0131n \u00e7o\u011fu zaman y\u00fcksek sesle konu\u015fmamalar\u0131d\u0131r. Fakat sessizlikleri g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fcklerinden de\u011fil, hayat\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 i\u00e7lerinde ta\u015f\u0131malar\u0131ndand\u0131r. Kimi kad\u0131n \u00f6\u011fretmen olarak Anadolu\u2019nun \u00fccra bir k\u00f6\u015fesine gider, kimi aile i\u00e7indeki \u00e7\u00f6z\u00fclmenin ortas\u0131nda kal\u0131r, kimi ge\u00e7mi\u015fin y\u00fck\u00fcyle hesapla\u015f\u0131r. Hepsinin hik\u00e2yesinde ba\u015fka bir hayat vard\u0131r. Bu y\u00fczden onlar\u0131 yaln\u0131zca \u201ckad\u0131n karakterler\u201d diye adland\u0131rmak bile zaman zaman yetersiz kal\u0131r; \u00e7\u00fcnk\u00fc onlar ayn\u0131 zamanda bir d\u00f6nemin sosyal hayat\u0131n\u0131, ahlak anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131, aile yap\u0131s\u0131n\u0131 ve de\u011fi\u015fen T\u00fcrkiye\u2019sini anlat\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n<p>Belki de Re\u015fat Nuri\u2019nin kad\u0131nlar\u0131 bu y\u00fczden h\u00e2l\u00e2 bize yak\u0131n gelir. Aradan ge\u00e7en onca zamana ra\u011fmen onlar\u0131n korkular\u0131n\u0131, umutlar\u0131n\u0131, yanl\u0131\u015flar\u0131n\u0131 ve yaln\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 anlayabiliyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan\u0131n baz\u0131 yaralar\u0131 zamana, baz\u0131 sorular\u0131 ise \u00e7a\u011fa ba\u011fl\u0131 de\u011fildir. Bir kad\u0131n sevilmek ister, anla\u015f\u0131lmak ister, kendi hayat\u0131na sahip \u00e7\u0131kmak ister. Bazen bunlar\u0131n bedelini a\u011f\u0131r \u00f6der. Re\u015fat Nuri, i\u015fte bu bedeli g\u00f6r\u00fcr.&nbsp; Onun edebiyat\u0131nda kad\u0131n, yaln\u0131zca Anadolu\u2019nun cefas\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan bir fig\u00fcr de\u011fildir. Ayn\u0131 zamanda de\u011fi\u015fen bir toplumun nabz\u0131n\u0131 tutan, eskiyle yeninin aras\u0131nda s\u0131k\u0131\u015fan, kendi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bulmaya \u00e7al\u0131\u015fan insand\u0131r. Feride\u2019nin yollarda b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 ayak izlerinden Zehra\u2019n\u0131n vicdan\u0131nda a\u00e7\u0131lan \u00e7atla\u011fa kadar uzanan bu kad\u0131nlar, T\u00fcrk roman\u0131nda yaln\u0131zca bir d\u00f6nemin kad\u0131nlar\u0131n\u0131 de\u011fil, insan olman\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc de anlat\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n<p>Ve belki Re\u015fat Nuri\u2019nin kad\u0131nlar\u0131n\u0131 bug\u00fcn yeniden okumam\u0131z\u0131n sebebi tam da budur: Onlar ge\u00e7mi\u015fte kalm\u0131\u015f roman ki\u015fileri gibi durmazlar kar\u015f\u0131m\u0131zda. Bir yerlerinden h\u00e2l\u00e2 hayat s\u0131zar. Kimi zaman bir \u00f6\u011fretmenin yaln\u0131zl\u0131\u011f\u0131nda, kimi zaman bir ailenin sessizce da\u011f\u0131l\u0131\u015f\u0131nda, kimi zaman da affetmenin ne kadar zor oldu\u011funu anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir anda yeniden \u00e7\u0131karlar kar\u015f\u0131m\u0131za. Edebiyat\u0131n \u00f6mr\u00fc de biraz burada ba\u015flar zaten. Kitap kapand\u0131\u011f\u0131nda bitmeyen, insan\u0131n i\u00e7inde devam eden o sessiz c\u00fcmlede&#8230; Re\u015fat Nuri\u2019nin kad\u0131nlar\u0131 da y\u0131llar sonra h\u00e2l\u00e2 o c\u00fcmlenin i\u00e7indedir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<div class=\"tmnf_excerpt\"><p>Re\u015fat Nuri G\u00fcntekin\u2019in romanlar\u0131na biraz dikkatle bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, kad\u0131nlar\u0131n hik\u00e2yelerin k\u0131y\u0131s\u0131nda duran, olup biteni seyreden ki\u015filer olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Onlar, \u00e7o\u011fu zaman roman\u0131n y\u00fck\u00fcn\u00fc sessizce ta\u015f\u0131yan, hik\u00e2yenin y\u00f6n\u00fcn\u00fc de\u011fi\u015ftiren, bazen de yaln\u0131z kendi kaderleriyle de\u011fil, i\u00e7inde ya\u015fad\u0131klar\u0131 toplumun meseleleriyle bo\u011fu\u015fan insanlard\u0131r. Re\u015fat Nuri\u2019nin d\u00fcnyas\u0131nda kad\u0131n, hayat\u0131n kendisi kadar ger\u00e7ek ve hayat kadar \u00e7eli\u015fkilidir. Kimi zaman g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr, kimi &hellip;<\/p>\n<\/div>","protected":false},"author":7,"featured_media":9880,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","footnotes":"","_members_access_role":[],"_members_access_error":""},"categories":[88],"tags":[],"class_list":["post-9808","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yazi"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/is.png",1563,1250,false],"landscape":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/is.png",1563,1250,false],"portraits":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/is.png",1563,1250,false],"thumbnail":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/is-150x120.png",150,120,true],"medium":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/is-300x240.png",300,240,true],"large":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/is-1024x819.png",1024,819,true],"1536x1536":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/is-1536x1228.png",1536,1228,true],"2048x2048":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/is.png",1563,1250,false],"codate_slider":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/is-1563x1000.png",1563,1000,true],"codate_item":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/is-550x350.png",550,350,true],"codate_item_vetical":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/is-500x800.png",500,800,true],"codate_item_masonry":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/is-550x440.png",550,440,true],"codate_blog":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/is-417x340.png",417,340,true],"codate_single":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/is-852x500.png",852,500,true],"codate_tabs":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/is-90x90.png",90,90,true]},"rttpg_author":{"display_name":"editorYasin","author_link":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/author\/editoryasin"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/?cat=88\" rel=\"category\">Yaz\u0131<\/a>","rttpg_excerpt":"Re\u015fat Nuri G\u00fcntekin\u2019in romanlar\u0131na biraz dikkatle bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, kad\u0131nlar\u0131n hik\u00e2yelerin k\u0131y\u0131s\u0131nda duran, olup biteni seyreden ki\u015filer olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Onlar, \u00e7o\u011fu zaman roman\u0131n y\u00fck\u00fcn\u00fc sessizce ta\u015f\u0131yan, hik\u00e2yenin y\u00f6n\u00fcn\u00fc de\u011fi\u015ftiren, bazen de yaln\u0131z kendi kaderleriyle de\u011fil, i\u00e7inde ya\u015fad\u0131klar\u0131 toplumun meseleleriyle bo\u011fu\u015fan insanlard\u0131r. Re\u015fat Nuri\u2019nin d\u00fcnyas\u0131nda kad\u0131n, hayat\u0131n kendisi kadar ger\u00e7ek ve hayat kadar \u00e7eli\u015fkilidir. Kimi zaman g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr, kimi&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9808","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9808"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9808\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9810,"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9808\/revisions\/9810"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/9880"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9808"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9808"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9808"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}