Teknoloji \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n temel sorunu bir \u015feyleri sorgulama gere\u011fi bile duymadan kabul etmek. Bir sorgulama, soru sorma, kendine sorular sorma, her ad\u0131mda gerekli olan bir \u015fey. Hayat\u0131n sa\u011flamas\u0131, hayatta kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan \u015feylere ve kendimize sorular sormakla ger\u00e7ekle\u015fir. “Neden” sorusunun olmad\u0131\u011f\u0131 bir yerde hi\u00e7bir \u015fey kavranmaz. Oysa ger\u00e7ekte ‘bilmek’ kavramakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Soru sormak, \u2018yolda kalabilme\u2019nin, istikamet bulabilmenin di\u011fer ad\u0131 oluveriyor. Bazen sorular\u0131n ve kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda verilen \u015f\u0131klar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bir \u015f\u0131k olabilir, biz o \u015f\u0131kk\u0131 aramal\u0131y\u0131z. Benzemek ve \u2018kendi olmak\u2019 aras\u0131ndaki fark, hayat\u0131m\u0131zda o \u015f\u0131kk\u0131n olup olmad\u0131\u011f\u0131na karar vermektir.<\/p>\n\n\n\n
\u015e\u00f6yle bir hikaye anlat\u0131l\u0131r. Bir ak\u0131l hastanesi ziyaretinde, adam\u0131n biri sorar; bir insan\u0131n ak\u0131l hastanesine yat\u0131p yatmayaca\u011f\u0131n\u0131 nas\u0131l belirliyorsunuz? Doktor, bir k\u00fcveti su ile dolduruyoruz sonra hastaya 3 \u015fey veriyorum bir ka\u015f\u0131k, bir fincan ve bir kova sonra da ki\u015fiye k\u00fcveti nas\u0131l bo\u015faltmay\u0131 tercih etti\u011fini soruyoruz. Siz ne yapard\u0131n\u0131z der, adam. Normal bir insan kovay\u0131 tercih eder \u00e7\u00fcnk\u00fc kova ka\u015f\u0131k ve fincandan daha b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Hay\u0131r, der doktor, “Normal bir insan k\u00fcvetin t\u0131pas\u0131n\u0131 \u00e7eker.”<\/p>\n\n\n\n
Modern teknoloji ile k\u0131skaca al\u0131nan insan ‘benzemek’ ile bedeni, ruhunu, akl\u0131n\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerini tutsak eder. \u0130stekli bir tutsakl\u0131kt\u0131r bu zira, \u2018benzemek b\u00fcy\u00fcs\u00fc\u2019 ile tutsak oldu\u011funu anlamaz. Oysa kendi olmak, tutsakl\u0131\u011f\u0131 fark etmek ve ondan kurtulmak, vahyin deyimiyle ‘firar etme’ bilinci verir.<\/p>\n\n\n\n
Sezai Karako\u00e7, ‘kendi olma’ bilincine ontolojik anlamda bir kap\u0131 aralar ve bize \u015f\u00f6yle der :<\/p>\n\n\n\n
“Herkes gibi olmak, olmayacak bir \u015fey<\/p>\n\n\n\n
Herkes gibi olmak, olmamak gibi bir \u015fey.”<\/p>\n\n\n\n
\u0130nsan bir ‘\u00f6teki’nin varl\u0131\u011f\u0131 ile kendini fark eder. Tan\u0131mak’tan \u00f6nce tan\u0131\u015fmak gelir. Biz bir tan\u0131\u015fmadan sonra kendimizi fark ederiz. Kendi ile tan\u0131\u015fmak istiyorsa insan bir \u00f6teki var olmal\u0131 hayat\u0131nda hep. \u00d6teki bizi yok eden \u015fey de\u011fil, bizi diri tutan \u015feydir. Dijital \u00e7a\u011f kar\u015f\u0131m\u0131zda, hayat\u0131m\u0131zda b\u00fct\u00fcn \u00f6tekileri yok ederek her \u015feyi ayn\u0131’la\u015ft\u0131rarak kendimize yabanc\u0131la\u015fmam\u0131z\u0131 ister. B\u00fct\u00fcn \u00f6tekileri ortadan yok eder bunun i\u00e7in. Her \u015fey ayn\u0131’d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Kaufman, Anomalisa filmi\u2019nde, Fregoli sendromu \u00fczerinden bir senaryo ortaya koyar. Ba\u015frolde oynayan Michael\u2019\u0131n etraf\u0131ndaki tan\u0131d\u0131k tan\u0131mad\u0131k herkesin y\u00fcz\u00fc ve sesi birebir ayn\u0131. Hayat\u0131nda bir bo\u015flu\u011fa d\u00fc\u015fen Michael, bir yolculu\u011fa \u00e7\u0131kar. Film boyunca bu bo\u015flu\u011fu doldurmaya \u00e7al\u0131\u015fan Michael, kendine ait bir ses ar\u0131yordur. Etraf\u0131ndaki herkes ayn\u0131 zamanda insan\u0131 taklit eden bir kuklad\u0131r. Fregoli sendromu olarak bilinen bu hastal\u0131ktan muzdarip olan t\u00fcm insanlar\u0131n asl\u0131nda ayn\u0131 ki\u015fi oldu\u011funa inan\u0131yor. Bu sendroma sahip bir ki\u015finin filmdeki gibi t\u00fcm insanlar\u0131 birebir ayn\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6ylemek do\u011fru olmayabilir. Ancak bu bilgi Michael\u2019\u0131n konaklad\u0131\u011f\u0131 otelin Fregoli isminde olmas\u0131yla birle\u015fince, Michael karakterinin en az\u0131ndan bu sendromdan esinlenerek yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmek, tutars\u0131z olmayacakt\u0131r. B\u00fct\u00fcn y\u00fczlerin ve seslerin ayn\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir yerde, bir yaral\u0131 y\u00fcz ve di\u011fer seslerden farkl\u0131 bir ses ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r ve ona a\u015f\u0131k olur. G\u00fczel de\u011fildir ama herkesten farkl\u0131d\u0131r. A\u015fk\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131k bulur ve ard\u0131ndan s\u0131radan bir ili\u015fkiye d\u00f6ner. A\u015f\u0131k oldu\u011fu ki\u015finin y\u00fcz\u00fc ve sesi di\u011fer y\u00fczlere ve seslere kar\u0131\u015fmaya ba\u015flar.<\/p>\n\n\n\n
Kiyar\u00fcstemi, The Copie filmi \u00fczerinden a\u015fk \u00fczerine \u015f\u00f6yle der ; \u201cA\u015fk, yanl\u0131\u015f anlaman\u0131n sonucudur.\u201d demi\u015fti bir zamanlar biri. Bizler yanl\u0131\u015f anlamay\u0131 arar\u0131z. Anla\u015fmay\u0131 ba\u015fard\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, birini ger\u00e7ekten anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda a\u015fk da sona erer. Her t\u00fcrl\u00fc iyi \u015feyi o ki\u015fiye atfederiz ve sonra ona \u00e2\u015f\u0131k oluruz. Ama elbette yetersiz bir ger\u00e7e\u011fe ula\u015f\u0131r\u0131z, \u00e7\u00fcnk\u00fc ger\u00e7e\u011fi bilmek istemeyiz. Birbirimizi anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda a\u015fk da biter. Yani bir bak\u0131ma a\u015fk, yanl\u0131\u015f anlaman\u0131n sonucudur. Birini anlamad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ona \u00e2\u015f\u0131k oluruz. Ki\u015finin ger\u00e7ekli\u011finin fark\u0131na vard\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, onun d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz ki\u015fi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleriz.<\/p>\n\n\n\n
Tekd\u00fcze bir sesle ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015f hayatlar\u0131m\u0131zda ans\u0131z\u0131n kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kacak farkl\u0131 bir y\u00fcze, farkl\u0131 sedaya muhtac\u0131z.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Teknoloji \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n temel sorunu bir \u015feyleri sorgulama gere\u011fi bile duymadan kabul etmek. Bir sorgulama, soru sorma, kendine sorular sorma, her ad\u0131mda gerekli olan bir \u015fey. Hayat\u0131n sa\u011flamas\u0131, hayatta kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan \u015feylere ve kendimize sorular sormakla ger\u00e7ekle\u015fir. “Neden” sorusunun olmad\u0131\u011f\u0131 bir yerde hi\u00e7bir \u015fey kavranmaz. Oysa ger\u00e7ekte ‘bilmek’ kavramakt\u0131r. Soru sormak, \u2018yolda kalabilme\u2019nin, istikamet bulabilmenin di\u011fer ad\u0131 …<\/p>\n<\/div>","protected":false},"author":7,"featured_media":9859,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","footnotes":"","_members_access_role":[],"_members_access_error":""},"categories":[88],"tags":[],"class_list":["post-9761","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yazi"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/insanin-ozgurluge.png",1563,1250,false],"landscape":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/insanin-ozgurluge.png",1563,1250,false],"portraits":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/insanin-ozgurluge.png",1563,1250,false],"thumbnail":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/insanin-ozgurluge-150x120.png",150,120,true],"medium":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/insanin-ozgurluge-300x240.png",300,240,true],"large":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/insanin-ozgurluge-1024x819.png",1024,819,true],"1536x1536":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/insanin-ozgurluge-1536x1228.png",1536,1228,true],"2048x2048":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/insanin-ozgurluge.png",1563,1250,false],"codate_slider":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/insanin-ozgurluge-1563x1000.png",1563,1000,true],"codate_item":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/insanin-ozgurluge-550x350.png",550,350,true],"codate_item_vetical":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/insanin-ozgurluge-500x800.png",500,800,true],"codate_item_masonry":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/insanin-ozgurluge-550x440.png",550,440,true],"codate_blog":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/insanin-ozgurluge-417x340.png",417,340,true],"codate_single":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/insanin-ozgurluge-852x500.png",852,500,true],"codate_tabs":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/insanin-ozgurluge-90x90.png",90,90,true]},"rttpg_author":{"display_name":"editorYasin","author_link":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/author\/editoryasin"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"Yaz\u0131<\/a>","rttpg_excerpt":"Teknoloji \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n temel sorunu bir \u015feyleri sorgulama gere\u011fi bile duymadan kabul etmek. Bir sorgulama, soru sorma, kendine sorular sorma, her ad\u0131mda gerekli olan bir \u015fey. Hayat\u0131n sa\u011flamas\u0131, hayatta kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan \u015feylere ve kendimize sorular sormakla ger\u00e7ekle\u015fir. “Neden” sorusunun olmad\u0131\u011f\u0131 bir yerde hi\u00e7bir \u015fey kavranmaz. Oysa ger\u00e7ekte ‘bilmek’ kavramakt\u0131r. Soru sormak, \u2018yolda kalabilme\u2019nin, istikamet bulabilmenin di\u011fer ad\u0131…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9761","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9761"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9761\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9763,"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9761\/revisions\/9763"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/9859"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9761"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9761"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9761"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}