Y\u00f6n tayini krizi, y\u00f6ns\u00fczl\u00fck krizi ya\u015fayanlar niceli\u011fin k\u0131y\u0131s\u0131nda ya\u015farlar. Ancak bir merkeze sahip olanlar y\u00f6n tayini belirleyebilirler. Y\u00f6n tayini belirlemek i\u00e7in, ayn\u0131 y\u00f6ne birlikte bakabilecek insanlar\u0131 bulmal\u0131y\u0131z. \u00c7epere tak\u0131l\u0131 kalanlar merkeze ula\u015famazlar. Y\u00f6n tayinini kaybedenler niteli\u011fi kaybederler. Bu bak\u0131mdan bir iyili\u011fe te\u015fne olarak organize olmak, niteli\u011fi en \u00e7ok k\u0131ymetlendiren \u015feydir.<\/p>\n\n\n\n
Niceli\u011fin niteli\u011fe katk\u0131s\u0131 varsa anlam ta\u015f\u0131r. Niteliksiz nicelik b\u00f6l\u00fcnmeye, par\u00e7alanmaya gebedir. Nitelik ise b\u00fct\u00fcnd\u00fcr, bir v\u00fccudun azalar\u0131 gibi bir arada ve b\u00fct\u00fcnsel hareketlerle kendini var eder.<\/p>\n\n\n\n
Ebu\u2019l Feth el-B\u00fcsti kasidesi\u2019nde \u015f\u00f6yle der :<\/p>\n\n\n\n
\u201cEy bedenine hizmet eden, onun hizmeti u\u011fruna ne kadar gayret g\u00f6steriyorsun
Kendisinde ziyan olan bir \u015feyden k\u00e2r m\u0131 bekliyorsun
Ruha y\u00f6nel onun faziletlerini Kemal\u2019e erdir
Zira sen bedenle de\u011fil, ancak ruh ile insans\u0131n!\u201d<\/p>\n\n\n\n
Vahiy bize ; \u2018kalpleri namazlar\u0131na yabanc\u0131\u2019 ve niyetleri yaln\u0131zca g\u00f6r\u00fcl\u00fcp takdir edilmek olan bir \u00e7e\u015fit insan tipinden bahseder. \u015eekli itibariyle tamamlanm\u0131\u015f olsa da o davran\u0131\u015f\u0131n, o eylemin i\u00e7inde \u2018hayat bah\u015feden bir ruh\u2019 eksiktir.<\/p>\n\n\n\n
Nacer Khemir, \u201cBabaziz\u201d filminde dervi\u015fi tasvir ederken ; Prens suya bakar ve dalar. \u0130lk \u00f6nce suretine dalsa da orada tak\u0131l\u0131 kalmaz, oradan suretin \u00f6tesinde sirete ula\u015f\u0131r ve kendini bulma yolculu\u011funa \u00e7\u0131kar.<\/p>\n\n\n\n
Yunan mitolojisinde ise Narkissos, suda kendi suretini g\u00f6r\u00fcr, orada tak\u0131l\u0131 kal\u0131r \u00f6teye ge\u00e7emez ve tatmin edilemez arzularla g\u00f6r\u00fcnme duygusu \u00f6n plana \u00e7\u0131kar burada.<\/p>\n\n\n\n
Kendisinin d\u0131\u015f\u0131nda kimseyi g\u00f6rmeyen, i\u015fitmeyen, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissetmeyen, derdine ortak olmayan bir narkissoslar \u00fclkesi yer yer buras\u0131. Postmodern insan, hayat\u0131n\u0131n merkezine kendini alm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00fct\u00fcn duygular\u0131 kendine d\u00f6n\u00fckt\u00fcr, kendi hissetti\u011fi m\u00fcddet\u00e7e anlaml\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
B\u00fct\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnmek \u00fczerine kurgulayan narkissoslar bir ba\u015fkas\u0131na ait hi\u00e7bir duyguyu duyumsayamazlar ve \u0131ss\u0131zla\u015fmaya ba\u015flarlar.<\/p>\n\n\n\n
Vahiy, bize bir \u00e7ok yerde insana ait olan en \u00f6nemli hasletlerden birinin \u201cg\u00f6rmek\u201doldu\u011funu \u0131srarla vurgular. \u0130nsan\u0131n d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc yerden kalkmas\u0131 i\u00e7in d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc yeri, nerede oldu\u011funu idrak etmesini ister. Bu sebeple \u201cg\u00f6rmek\u201ds\u0131fat\u0131n\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131kart\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Ancak modern insan \u2018g\u00f6rmek de\u011fil\u2019, (daha \u00e7ok) \u2018g\u00f6r\u00fcnmek ister.\u2019 G\u00f6remedi\u011fini, g\u00f6rmek istemediklerini, g\u00f6rme eylemi ile yapamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u201cg\u00f6r\u00fcnme eylemi\u201d ile yapar. \u0130nsan olman\u0131n \u00f6z\u00fc g\u00f6rmek \u00fczerinedir, g\u00f6r\u00fcnmek \u00fczerine de\u011fil. Bu sebeple insan ne kadar \u00e7ok g\u00f6r\u00fcnmek istedi\u011finde o kadar fazla \u00f6z\u00fcnden uzakla\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Niteliksiz nicelik insan\u0131, Barthes\u2019in ifadesiyle ; \u201cdaimi bir oburlu\u011fa\u201d zorlar. Bu oburluk hali de bizi gayretten uzakla\u015ft\u0131r\u0131r. \u2018Hedefsiz gayretler\u2019 pe\u015finde ko\u015far. Oysa \u00f6nce hedefi belirlemeli, sonra gayreti ona ula\u015fmak i\u00e7in binek k\u0131lmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n\n\n\n
Bizi ger\u00e7ekli\u011fin ve tarihin \u201creferans alan\u0131\u201dndan uzakla\u015fmam\u0131za yol a\u00e7an bir \u015feye, bir \u2018ka\u00e7\u0131\u015f h\u0131z\u0131na\u2019 do\u011fru g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor niteliksizlik. Daha h\u0131zl\u0131 ya\u015famaya \u00e7al\u0131\u015fan herkes nihayetinde daha h\u0131zl\u0131 \u00f6lecektir. Hayat\u0131 daha doyurucu hale getiren \u015fey \u2018olaylar\u0131n toplam miktar\u0131\u2019 de\u011fil \u2018s\u00fcrem deneyimi\u2019, i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 esnekliktir.<\/p>\n\n\n\n
Bug\u00fcn ger\u00e7ek anlamda hayatta bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmas\u0131 anlam\u0131nda niteli\u011fi tan\u0131mlama sorunumuz var. Niteli\u011fin par\u00e7alar\u0131ndan kendisine ula\u015fma sorunu, onu bir b\u00fct\u00fcn olarak ele alamama sorununa d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. Me\u015fhur bir hikayedir, karanl\u0131kta fili tan\u0131mlama olay\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Alt\u0131 tane k\u00f6r adam\u0131 bir filin yan\u0131na getirirler. Her birisini filin farkl\u0131 bir yerine g\u00f6t\u00fcr\u00fcrler ve onlardan, elleriyle fili tutmalar\u0131n\u0131 isterler.<\/p>\n\n\n\n
Sonra da, tuttuklar\u0131 bu \u015feyin \u201cneye benzedi\u011fini\u201d tarif etmelerini s\u00f6ylerler.<\/p>\n\n\n\n
K\u00f6rlerden bir tanesi, filin kuyru\u011funu tutmu\u015ftur ve \u015f\u00f6yle s\u00f6yler: \u201cFil bir halata benziyor.\u201d Bir di\u011feri, filin hortumunu tutmu\u015ftur ve \u015f\u00f6yle s\u00f6yler: \u201cFil, iri bir y\u0131lana benziyor.\u201d \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, filin di\u015flerini tutmu\u015ftur ve \u015funlar\u0131 s\u00f6yler: \u201cFil, bir m\u0131zra\u011fa benziyor.\u201d D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc k\u00f6r, filin g\u00f6vdesini tutmu\u015ftur, o da \u015funu s\u00f6yler: \u201cFil, bir duvara benziyor.\u201d Be\u015finci k\u00f6r, filin kula\u011f\u0131n\u0131 tutmu\u015ftur ve \u015f\u00f6yle s\u00f6yler: \u201cFil, b\u00fcy\u00fck bir yelpazeye benziyor.\u201d Alt\u0131nc\u0131 k\u00f6r ise, filin baca\u011f\u0131n\u0131 tutmu\u015ftur ve \u015funlar\u0131 s\u00f6yler: \u201cFil, bir a\u011faca benziyor.\u201d<\/p>\n\n\n\n
Hepsi, filin farkl\u0131 bir \u00f6zelli\u011fini dile getirmi\u015fler. Zihinlerinde filin b\u00fct\u00fcnsel bir resmi olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, elleriyle deneyimledikleri \u015feyin \u201cne oldu\u011fu\u201d konusunda hi\u00e7bir fikirleri bulunmuyormu\u015f. Elde ettikleri verileri, ya\u015fam\u0131\u015f olduklar\u0131ndan olu\u015fan hat\u0131ralar\u0131na g\u00f6re de\u011ferlendirip, tarif etmek zorunda kalm\u0131\u015flar. Bu nedenle de, yapm\u0131\u015f olduklar\u0131 bu tecr\u00fcbeler (filin farkl\u0131 par\u00e7alar\u0131n\u0131 tutmak) ve bunlara ba\u011fl\u0131 olarak yapt\u0131klar\u0131 de\u011ferlendirmeler hem bir anlam ta\u015f\u0131mam\u0131\u015f, hem de birle\u015ftirdiklerinde filin do\u011fru bir tarifini veremedikleri i\u00e7in de hatal\u0131 olmu\u015f.<\/p>\n\n\n\n
Bir uygulamada do\u011fru bilgiye ula\u015fmak i\u00e7in b\u00fct\u00fcnc\u00fcl yakla\u015f\u0131m \u015fartt\u0131r. E\u011fer b\u00fct\u00fcnc\u00fcl yakla\u015f\u0131m i\u00e7inde olamazsan\u0131z, k\u00f6rlerin fil tarifi gibi yanl\u0131\u015f sonu\u00e7lara varman\u0131z muhtemeldir.<\/p>\n\n\n\n
\u2018G\u00f6\u011f\u00fc Delen Adam\u2019da Eric Scheurmann \u015f\u00f6yle der : \u201cPapalagi\u2019nin \u015feyleri (sahip olduklar\u0131) onu yoksulla\u015ft\u0131r\u0131yor.\u201d<\/p>\n\n\n\n
Sahip olduklar\u0131m\u0131z, bilgi, enformasyon bizi nesne (\u015fey) haline getiriyorsa, bizi herkesle\u015ftiriyorsa, insan, k\u0131ymet, de\u011fer haline getirmiyorsa orda nitelik azal\u0131yor, nicelik art\u0131yordur. \u201cNitelik yoksullu\u011fu\u201d bizi ger\u00e7ek anlam\u0131yla varl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 \u00e7\u00fcr\u00fcten en b\u00fcy\u00fck sorundur.<\/p>\n\n\n\n
\u0130bn Ataullah \u201cHikem\u201d adl\u0131 eserinde \u015f\u00f6yle der ; \u201cNice \u00f6m\u00fcrler vard\u0131r ki periyodu geni\u015ftir ama imkanlar\u0131 azd\u0131r. Nice \u00f6m\u00fcrler vard\u0131r ki periyodu k\u0131sa fakat imkanlar\u0131 \u00e7oktur. Kimin \u00f6mr\u00fc bereketli k\u0131l\u0131nm\u0131\u015fsa k\u0131sa bir zamanda Allah\u0131n s\u00f6zl\u00fc ifadelerine s\u0131\u011fmayan ve i\u015faret edilemeyen nimetlerinin fark\u0131na var\u0131r.\u201d<\/p>\n\n\n\n
Zaman mefhumu, geni\u015fli\u011fi\/bereketi\/zenginli\u011fi kendinde saklar. K\u0131sa denilen bir \u00f6m\u00fcr, derinli\u011fi i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131nda zaman esnemeye ba\u015flar. O esnekli\u011fin i\u00e7inde hayat geni\u015fler. Bir \u00f6mr\u00fcn s\u0131\u011fmad\u0131\u011f\u0131 hayata yapt\u0131klar\u0131yla birka\u00e7 \u00f6m\u00fcr s\u0131\u011fd\u0131r\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Nitelik, derinli\u011fin ke\u015ffine do\u011fru yol ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bize g\u00f6r k\u0131rpar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Y\u00f6n tayini krizi, y\u00f6ns\u00fczl\u00fck krizi ya\u015fayanlar niceli\u011fin k\u0131y\u0131s\u0131nda ya\u015farlar. Ancak bir merkeze sahip olanlar y\u00f6n tayini belirleyebilirler. Y\u00f6n tayini belirlemek i\u00e7in, ayn\u0131 y\u00f6ne birlikte bakabilecek insanlar\u0131 bulmal\u0131y\u0131z. \u00c7epere tak\u0131l\u0131 kalanlar merkeze ula\u015famazlar. Y\u00f6n tayinini kaybedenler niteli\u011fi kaybederler. Bu bak\u0131mdan bir iyili\u011fe te\u015fne olarak organize olmak, niteli\u011fi en \u00e7ok k\u0131ymetlendiren \u015feydir. Niceli\u011fin niteli\u011fe katk\u0131s\u0131 varsa anlam …<\/p>\n<\/div>","protected":false},"author":7,"featured_media":9289,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","footnotes":"","_members_access_role":[],"_members_access_error":""},"categories":[88],"tags":[],"class_list":["post-9192","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yazi"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/nitelik.png",1563,1250,false],"landscape":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/nitelik.png",1563,1250,false],"portraits":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/nitelik.png",1563,1250,false],"thumbnail":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/nitelik-150x120.png",150,120,true],"medium":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/nitelik-300x240.png",300,240,true],"large":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/nitelik-1024x819.png",1024,819,true],"1536x1536":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/nitelik-1536x1228.png",1536,1228,true],"2048x2048":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/nitelik.png",1563,1250,false],"codate_slider":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/nitelik-1563x1000.png",1563,1000,true],"codate_item":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/nitelik-550x350.png",550,350,true],"codate_item_vetical":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/nitelik-500x800.png",500,800,true],"codate_item_masonry":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/nitelik-550x440.png",550,440,true],"codate_blog":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/nitelik-417x340.png",417,340,true],"codate_single":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/nitelik-852x500.png",852,500,true],"codate_tabs":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/nitelik-90x90.png",90,90,true]},"rttpg_author":{"display_name":"editorYasin","author_link":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/author\/editoryasin"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"Yaz\u0131<\/a>","rttpg_excerpt":"Y\u00f6n tayini krizi, y\u00f6ns\u00fczl\u00fck krizi ya\u015fayanlar niceli\u011fin k\u0131y\u0131s\u0131nda ya\u015farlar. Ancak bir merkeze sahip olanlar y\u00f6n tayini belirleyebilirler. Y\u00f6n tayini belirlemek i\u00e7in, ayn\u0131 y\u00f6ne birlikte bakabilecek insanlar\u0131 bulmal\u0131y\u0131z. \u00c7epere tak\u0131l\u0131 kalanlar merkeze ula\u015famazlar. Y\u00f6n tayinini kaybedenler niteli\u011fi kaybederler. Bu bak\u0131mdan bir iyili\u011fe te\u015fne olarak organize olmak, niteli\u011fi en \u00e7ok k\u0131ymetlendiren \u015feydir. Niceli\u011fin niteli\u011fe katk\u0131s\u0131 varsa anlam…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9192","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9192"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9192\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9194,"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9192\/revisions\/9194"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/9289"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9192"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9192"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9192"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}