{"id":8980,"date":"2026-07-27T10:08:51","date_gmt":"2026-07-27T06:38:51","guid":{"rendered":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/?p=8980"},"modified":"2026-07-28T08:32:02","modified_gmt":"2026-07-28T05:02:02","slug":"adem-tekdene-sorduk-soyledi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/?p=8980","title":{"rendered":"Adem Tekden&#8217;e Sorduk S\u00f6yledi"},"content":{"rendered":"\n<p>Yazar Adem Tekden\u2019e sorduk, s\u00f6yledi. Adem Tekden, insanl\u0131\u011f\u0131n ortak hik\u00e2yesini anlat\u0131rken yazar\u0131n kendisiyle kurdu\u011fu ili\u015fkinin boyutlar\u0131na de\u011findi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Bir yazar hangi noktada kendi hayat\u0131n\u0131 yazmay\u0131 b\u0131rak\u0131p insanl\u0131\u011f\u0131n ortak hikayesini yazmaya ba\u015flar?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Saklamaya gerek yok; hemen her yazar, sahneye ilk ad\u0131m\u0131n\u0131 o amans\u0131z &#8220;g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olma&#8221; arzusuyla atar. Varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fcnyaya tescillemek, &#8220;Ben de buraday\u0131m\u201d ya da \u201cburadayd\u0131m&#8221; diyebilmek i\u00e7in bu yola koyulur. Dolay\u0131s\u0131yla edebiyat\u0131n, daha geni\u015f s\u0131n\u0131rlar\u0131yla sanat\u0131n hatta var olma sorunsal\u0131n\u0131n k\u00f6k h\u00fccresi; yazar\u0131n o biricik, mahrem &#8220;ben&#8221;idir. Ne var ki edebiyat\u0131n bu s\u0131\u011f k\u0131y\u0131lar\u0131nda kula\u00e7 atan yazar, \u00e7ok ge\u00e7meden o ilk yan\u0131lsamayla y\u00fczle\u015fir: Ben ne yap\u0131yorum, meselem ne, ni\u00e7in?.. T\u0131pk\u0131 seyri s\u00fclukta yolunu kaybeden \u201csalik\u201d gibi, bir yol g\u00f6stericiye te\u015fne, yolun ortas\u0131nda kalakal\u0131r. &nbsp;Fuzul\u00ee ayn\u0131 durumu ya\u015fam\u0131\u015f olacak ki tam bu noktada:<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201c\u0130lm kesbiyle p\u00e2ye-i rif\u2019at&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Arzu-y\u0131 muh\u00e2l imi\u015f ancak<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>A\u015fk imi\u015f her ne var \u00e2lemde<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>&nbsp;\u0130lm bir k\u00eel \u00fc k\u00e2l imi\u015f ancak.\u201d der.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>R\u00fctbe edinmenin, \u015fanla y\u00fckselmenin, kuru bir bilgiyle par\u0131lday\u0131p &#8220;g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olma&#8221;n\u0131n bo\u015f bir heves oldu\u011funu belirtir. &#8220;O ona dedi, bu da ondan aktard\u0131&#8221; \u015feklindeki dedikodudan farks\u0131z bu \u201cbilme\u201d eylemini elinin tersiyle iter. \u015e\u00f6hretin ve benli\u011fin putlar\u0131n\u0131 y\u0131karak insan\u0131 insan yapan o evrensel \u00f6ze iltica eder.<\/p>\n\n\n\n<p>Peki, sanat\u00e7\u0131 bu noktada, kendi d\u00fcnyas\u0131ndan tamamen uzakla\u015fm\u0131\u015f olur mu? Elbette hay\u0131r! Nih\u00e2yetinde t\u00fcm bu in\u015fa s\u00fcrecinin kayna\u011f\u0131 yazar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcn d\u00fcnyas\u0131d\u0131r. Yani kaynak yazar\u0131n kendisidir. Bu, t\u00fcm in\u015fa s\u00fcrecinin yazar\u0131n perspektifiyle \u015fekillenece\u011finin en somut g\u00f6stergesidir. Bu ba\u011flamda yazar ta\u015f ta\u015f \u00fcst\u00fcne koyarak bir binay\u0131 yapan mimar gibi kurgu d\u00fcnyas\u0131n\u0131 in\u015fa eder. Burada ama\u00e7 yazar\u0131n kendisini g\u00f6stermesi de\u011fildir art\u0131k. Malzemeyi ayarlar, kurgunun iskeletini \u00e7atar ve o binan\u0131n duvarlar\u0131na \u00f6yle pencereler koyar ki okur, o pencereden i\u015faret etti\u011finiz manzaray\u0131, insanl\u0131\u011f\u0131n ortak meselelerini g\u00f6r\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6te yandan sanat\u0131n travmalar\u0131n emzirdi\u011fi \u00e7ocuk oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fini g\u00f6z ard\u0131 etmemeliyiz. Travma ne kadar derin, yara ne kadar geni\u015fse, ortaya \u00e7\u0131kan eserin bir k\u00fclt olarak zaman\u0131n duvar\u0131n\u0131 a\u015fmas\u0131 da o denli ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Sanat\u00e7\u0131, bu travmalar\u0131 biriktirdik\u00e7e o darac\u0131k, o bencil &#8220;ben&#8221; kabu\u011fundan s\u0131yr\u0131lmaya ba\u015flar; \u015fahsi s\u0131z\u0131lar\u0131n\u0131n, insanl\u0131\u011f\u0131n ortak meseleleri oldu\u011funu fark eder. Bu meselelerin temelinde de insan\u0131n o ilk trajedisi, yani &#8220;d\u00fcnyaya kovulma&#8221; metaforu yatar zaten. Bu insano\u011flunun ilk travmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130\u015fte o ilk s\u00fcrg\u00fcnden beri yery\u00fcz\u00fcnde kovulmu\u015fluk, kimsesizlik, yersiz yurtsuzluk, terk edilmi\u015flik, yok say\u0131lma, otoritenin ve b\u00fcrokrasinin o so\u011fuk di\u015flileri aras\u0131nda ezilme ya da toplumsal bir \u00e7izginin i\u00e7ine s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lma a\u011fr\u0131s\u0131 hi\u00e7 dinmemi\u015ftir. Edebiyat tarihi, bu b\u00fcy\u00fck meselelerin etraf\u0131nda d\u00f6nen o muazzam dehalar\u0131n ge\u00e7it t\u00f6renidir:<\/p>\n\n\n\n<p>Edward Said\u2019in o dindiremedi\u011fi yersiz yurtsuzlu\u011fu, Albert Camus\u2019n\u00fcn modern insan\u0131n ruhuna i\u011fne gibi batan o amans\u0131z yabanc\u0131la\u015fmas\u0131; Marcel Proust\u2019un kendi kay\u0131p zaman\u0131n\u0131n o \u00e7alkant\u0131l\u0131 okyanusunda debelenmesi ba\u015fka ne ile a\u00e7\u0131klanabilir? Hamlet, \u00e7ivisi \u00e7\u0131km\u0131\u015f d\u00fcnyay\u0131 kendi omuzlar\u0131nda yerine oturtmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken Kafka, su\u00e7unun ne oldu\u011funu dahi bilmedi\u011fi o kaotik, o dar b\u00fcrokratik k\u00f6\u015feye s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Foe, hep kaybetti\u011fi o \u015feyi bulman\u0131n aray\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r; Gabriel Garc\u00eda M\u00e1rquez ise babaannesinin haf\u0131zas\u0131ndan s\u0131zan o b\u00fcy\u00fcl\u00fc an\u0131lar\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ta\u015f\u0131y\u0131p onlara yeniden nefes verme arzusuyla yanar.<\/p>\n\n\n\n<p>Kendi co\u011frafyam\u0131za d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde de bu s\u0131z\u0131 rengini de\u011fi\u015ftirmez. Yahya Kemal, mukaddes bir mabedin i\u00e7ine girebilmek i\u00e7in d\u00f6n\u00fcp dola\u015f\u0131p \u00e7ocukluk an\u0131lar\u0131na s\u0131\u011f\u0131n\u0131r. Mithat En\u00e7\u2019in o zifiri karanl\u0131k d\u00fcnyas\u0131ndan \u00e7ocukluk an\u0131lar\u0131n\u0131n ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131na s\u0131\u00e7rama hevesi; S\u00e2miha Ayverdi\u2019nin o g\u00f6rkemli, asude ge\u00e7mi\u015f an\u0131lar\u0131na duydu\u011fu vatan hasreti; Sabahattin Ali\u2019nin y\u0131kmak i\u00e7in neredeyse t\u00fcm \u00f6mr\u00fcn\u00fc feda etti\u011fi o burjuva fildi\u015fi kulesi, &#8220;S\u0131r\u00e7a K\u00f6\u015fk&#8221;\u00fc; Adalet A\u011fao\u011flu\u2019nun ge\u00e7mi\u015fin a\u011f\u0131r y\u00fck\u00fcne bir s\u00fcnger \u00e7ekip asilce &#8220;\u00d6lmeye Yatmak&#8221; istemesi;Yunus Emre\u2019nin &#8220;Ben bir aceb ile geldim.\/ Kimse halim bilmez benim.\/ Ben s\u00f6ylerim ben dinlerim.\/ kimse dilim bilmez benim.&#8221; diyerek bu koca d\u00fcnyada \u00e7ekti\u011fi o mutlak yaln\u0131zl\u0131k\u2026 Hepsi ayn\u0131 sanc\u0131n\u0131n farkl\u0131 dillerdeki aksisedas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Yine Virginia Woolf, \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n o eril ve bo\u011fucu ikliminde kendine ait, g\u00fcvende ve \u00f6zg\u00fcr hissedece\u011fi o tek oday\u0131, o konumu bulman\u0131n kavgas\u0131n\u0131 verir. Etgar Keret\u2019in kendini adeta bir tanr\u0131 sanan o kibirli &#8220;insan beni&#8221; ile olan abs\u00fcrt \u00e7eki\u015fmesi, Salman Rushdie\u2019nin kendi fikir tohumlar\u0131na asla uygun olmayan yabanc\u0131 bir iklimde k\u00f6k salmaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, Oscar Wilde\u2019\u0131n o \u0131\u015f\u0131lt\u0131l\u0131, \u201cdandy\u201d d\u00fcnyas\u0131na ans\u0131z\u0131n de\u011fen leke ya da Elias Canetti\u2019nin etraf\u0131n\u0131 saran o burnu havada, s\u0131\u011f elitizme kar\u015f\u0131 duydu\u011fu tiksinti&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Yazar, hayat\u0131n patikalar\u0131nda belli bir yol ald\u0131ktan sonra, zihnindeki bu pencereler birer birer bir fark\u0131ndal\u0131k an\u0131na, sars\u0131c\u0131 bir meseleye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Belki de her sanat\u00e7\u0131, sadece kendi ya\u015fam\u0131ndan do\u011fan o mahrem ve biricik meseleyi d\u00fcnyaya anlatmak i\u00e7in do\u011fmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130\u015fte tam bu noktada, o b\u00fcy\u00fck mistik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ger\u00e7ekle\u015fir. Yazar, kalbinin odalar\u0131nda yank\u0131lanan o \u015fahsi h\u0131\u00e7k\u0131r\u0131klar\u0131n, asl\u0131nda t\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131n ortak travmas\u0131, ortak \u00e7\u0131\u011fl\u0131\u011f\u0131 oldu\u011funu hisseder. Kendi yaras\u0131ndan s\u0131zan kan\u0131n, y\u00fczy\u0131llard\u0131r kanayan o insanl\u0131k damar\u0131ndan geldi\u011fini fark eder. \u0130\u015fte o an, kalemin ucundaki o k\u00fc\u00e7\u00fck, o bencil ve s\u0131\u011f &#8220;ben&#8221;, yerini evrensel, zamans\u0131z ve mek\u00e2ns\u0131z olan o b\u00fcy\u00fck &#8220;\u0130nsanl\u0131k Beni&#8221;ne b\u0131rak\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Yazar, kendi hayat\u0131n\u0131 yazmay\u0131 b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in de\u011fil; kendi hayat\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 kaz\u0131d\u0131\u011f\u0131nda orada t\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131n ortak hazinesini buldu\u011fu i\u00e7in evrenselle\u015fir. \u0130\u015fte o zaman yaz\u0131lanlar, zamana at\u0131lm\u0131\u015f \u00f6l\u00fcms\u00fcz bir \u00e7entik haline gelir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<div class=\"tmnf_excerpt\"><p>Yazar Adem Tekden\u2019e sorduk, s\u00f6yledi. Adem Tekden, insanl\u0131\u011f\u0131n ortak hik\u00e2yesini anlat\u0131rken yazar\u0131n kendisiyle kurdu\u011fu ili\u015fkinin boyutlar\u0131na de\u011findi. Bir yazar hangi noktada kendi hayat\u0131n\u0131 yazmay\u0131 b\u0131rak\u0131p insanl\u0131\u011f\u0131n ortak hikayesini yazmaya ba\u015flar? Saklamaya gerek yok; hemen her yazar, sahneye ilk ad\u0131m\u0131n\u0131 o amans\u0131z &#8220;g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olma&#8221; arzusuyla atar. Varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fcnyaya tescillemek, &#8220;Ben de buraday\u0131m\u201d ya da \u201cburadayd\u0131m&#8221; diyebilmek &hellip;<\/p>\n<\/div>","protected":false},"author":7,"featured_media":8997,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","footnotes":"","_members_access_role":[],"_members_access_error":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-8980","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sorduksoyledi"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/ibrrahim-tekden-sorduk-soyledi.png",1563,1250,false],"landscape":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/ibrrahim-tekden-sorduk-soyledi.png",1563,1250,false],"portraits":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/ibrrahim-tekden-sorduk-soyledi.png",1563,1250,false],"thumbnail":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/ibrrahim-tekden-sorduk-soyledi-150x120.png",150,120,true],"medium":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/ibrrahim-tekden-sorduk-soyledi-300x240.png",300,240,true],"large":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/ibrrahim-tekden-sorduk-soyledi-1024x819.png",1024,819,true],"1536x1536":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/ibrrahim-tekden-sorduk-soyledi-1536x1228.png",1536,1228,true],"2048x2048":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/ibrrahim-tekden-sorduk-soyledi.png",1563,1250,false],"codate_slider":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/ibrrahim-tekden-sorduk-soyledi-1563x1000.png",1563,1000,true],"codate_item":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/ibrrahim-tekden-sorduk-soyledi-550x350.png",550,350,true],"codate_item_vetical":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/ibrrahim-tekden-sorduk-soyledi-500x800.png",500,800,true],"codate_item_masonry":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/ibrrahim-tekden-sorduk-soyledi-550x440.png",550,440,true],"codate_blog":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/ibrrahim-tekden-sorduk-soyledi-417x340.png",417,340,true],"codate_single":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/ibrrahim-tekden-sorduk-soyledi-852x500.png",852,500,true],"codate_tabs":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/ibrrahim-tekden-sorduk-soyledi-90x90.png",90,90,true]},"rttpg_author":{"display_name":"editorYasin","author_link":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/author\/editoryasin"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/?cat=101\" rel=\"category\">Sorduk S\u00f6yledi<\/a>","rttpg_excerpt":"Yazar Adem Tekden\u2019e sorduk, s\u00f6yledi. Adem Tekden, insanl\u0131\u011f\u0131n ortak hik\u00e2yesini anlat\u0131rken yazar\u0131n kendisiyle kurdu\u011fu ili\u015fkinin boyutlar\u0131na de\u011findi. Bir yazar hangi noktada kendi hayat\u0131n\u0131 yazmay\u0131 b\u0131rak\u0131p insanl\u0131\u011f\u0131n ortak hikayesini yazmaya ba\u015flar? Saklamaya gerek yok; hemen her yazar, sahneye ilk ad\u0131m\u0131n\u0131 o amans\u0131z &#8220;g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olma&#8221; arzusuyla atar. Varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fcnyaya tescillemek, &#8220;Ben de buraday\u0131m\u201d ya da \u201cburadayd\u0131m&#8221; diyebilmek&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8980","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8980"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8980\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8982,"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8980\/revisions\/8982"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8997"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8980"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8980"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8980"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}