{"id":8383,"date":"2026-05-18T10:45:26","date_gmt":"2026-05-18T07:15:26","guid":{"rendered":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/?p=8383"},"modified":"2026-05-18T17:33:01","modified_gmt":"2026-05-18T14:03:01","slug":"john-bergerden-van-gogh-uzerine","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/?p=8383","title":{"rendered":"John Berger&#8217;den Van Gogh \u00dczerine"},"content":{"rendered":"\n<p>K\u00e2r konusunda Van Gogh kadar isteksiz bir ba\u015fka ressam daha yoktur. Mektuplar\u0131ndan, Van Gogh\u2019un bu perdenin nas\u0131l da derinden derine fark\u0131nda oldu\u011fu \u00e7\u0131kart\u0131labilir. T\u00fcm hayat \u00f6yk\u00fcs\u00fc ger\u00e7ekli\u011fe duyulan bitmez t\u00fckenmez bir \u00f6zlemdir. Renkler, g\u00fcne\u015f, Akdeniz iklimi ger\u00e7ekli\u011fe uzanan ara\u00e7lard\u0131r onun i\u00e7in, hi\u00e7bir zaman kendi i\u00e7lerinde \u00f6zlem nesneleri olmam\u0131\u015flard\u0131r. Ger\u00e7eklik bat\u0131\u011f\u0131ndan tek bir par\u00e7a bile \u00e7\u0131karmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissetti\u011fi zamanlar, tutuldu\u011fu ac\u0131 dolu krizlerle bu \u00f6zlem daha da yo\u011funla\u015f\u0131yordu. Bu krizlerin g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u015fizofreni ya da epilepsi tedavisi g\u00f6r\u00fcyor olmas\u0131 hi\u00e7bir \u015feyi de\u011fi\u015ftirmez; kaynakland\u0131klar\u0131 patolojiden farkl\u0131 olarak krizlerin i\u00e7erdi\u011fi \u015fey kendisini anka ku\u015fu gibi t\u00fcketen bir ger\u00e7eklik anlay\u0131\u015f\u0131yd\u0131. Mektuplardan \u00e7\u0131kart\u0131labilecek bir ba\u015fka \u015fey de Van Gogh\u2019un g\u00f6z\u00fcnde hi\u00e7bir \u015feyin i\u015f kadar kutsal olmad\u0131\u011f\u0131d\u0131r. O eme\u011fin fiziksel ger\u00e7ekli\u011finin bir gereklilik, ayn\u0131 zamanda bir haks\u0131zl\u0131k ve tarih boyunca insanl\u0131\u011f\u0131n \u00f6z\u00fc olmu\u015f oldu\u011funu g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>Sanat\u00e7\u0131n\u0131n yarat\u0131c\u0131 eylemi \u00f6teki benzer eylemlerin bir tanesiydi sadece. Ger\u00e7ekli\u011fe en yak\u0131n durma yolunun \u00e7al\u0131\u015fmak oldu\u011funa inanm\u0131\u015ft\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc onun g\u00f6z\u00fcnde ger\u00e7ekli\u011fin kendisi de bir \u00fcretim bi\u00e7imiydi. Bu konuda resimleri s\u00f6zc\u00fcklerden daha \u00e7ok \u015fey s\u00f6yl\u00fcyor. Resimlerinin s\u00f6zde kabal\u0131\u011f\u0131, Van Gogh\u2019un (bug\u00fcn g\u00f6r\u00fcnmez olsalar da hayal edilebilen) boyay\u0131 tuale aktar\u0131rken, renkleri se\u00e7ip palette kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131rken, boyayaca\u011f\u0131 imgeyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp ortaya \u00e7\u0131kart\u0131rken parmaklar\u0131n\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 her bi\u00e7im, boyad\u0131\u011f\u0131 resmin varolu\u015f etkinli\u011fiyle bir benzerlik i\u00e7indedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Onun tablolar\u0131 resmettikleri \u015feyin etkin varolu\u015funu -varolu\u015fun eme\u011fini- taklit ederler. Bir sandalye, bir yatak, bir \u00e7ift bot. Bunlar\u0131 boyama bi\u00e7imi, bir ba\u015fka ressam\u0131n ya da bir marangoz ya da bir kundurac\u0131n\u0131n bu \u00fcr\u00fcnleri yarat\u0131\u015f bi\u00e7imine olabildi\u011finden \u00e7ok daha yak\u0131nd\u0131r. \u00dcretim birimlerini -bacaklar\u0131, parmakl\u0131klar\u0131, s\u0131rt\u0131, oturulacak yeri, bot taban\u0131n\u0131, \u00fcst\u00fcn\u00fc, dilini, bile\u011fini- kendisi toplay\u0131p birle\u015ftiriyormu\u015f\u00e7as\u0131na ve bu birle\u015ftirme i\u015flemi nesnelerin ger\u00e7ekli\u011fini kuruyormu\u015f\u00e7as\u0131na bir araya getiriyordu. Bir manzara kar\u015f\u0131s\u0131ndaysa bu ayn\u0131 i\u015flem daha karma\u015f\u0131k ve gizemli bir hal al\u0131yor, ama ayn\u0131 ilkeyi takip ediyordu. Tanr\u0131\u2019n\u0131n d\u00fcnyay\u0131 toprak, su ve \u00e7amurdan yarat\u0131\u015f\u0131, bir a\u011fac\u0131 ya da bir m\u0131s\u0131r tarlas\u0131n\u0131 yarat\u0131rken bu temel maddeleri kullan\u0131\u015f\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne getirilecek olursa, Van Gogh\u2019un bir a\u011fa\u00e7 ya da m\u0131s\u0131r tarlas\u0131n\u0131 boyarken boyalar\u0131 kullan\u0131\u015f\u0131n\u0131n Tanr\u0131\u2019n\u0131nkinden pek farkl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclebilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Van Gogh bir insand\u0131 ve varl\u0131\u011f\u0131nda tanr\u0131sal bir \u015fey s\u00f6z konusu de\u011fildi. D\u00fcnyan\u0131n yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 insan ancak g\u00f6rsel imgelerle, bir oyunda yer alan kuvvetlerin enerjisi olarak d\u00fc\u015f\u00fcnebilir. Van Gogh i\u015fte bu enerjilerle ola\u011fan\u00fcst\u00fc uyum i\u00e7indeydi. \u00c7i\u00e7ek a\u00e7m\u0131\u015f k\u00fc\u00e7\u00fck bir armut a\u011fac\u0131n\u0131 boyarken, \u00f6zsuyun y\u00fckseli\u015f hareketi, bir tomurcu\u011fun olu\u015fma, a\u00e7\u0131lma hareketi, bir \u00e7i\u00e7e\u011fin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f, di\u015fi organ\u0131n f\u0131rlay\u0131\u015f ve benek\u00e7iklerin koyula\u015fma hareketi, b\u00fct\u00fcn bu hareketler onun boyama eyleminde var olan \u015feylerdi. Bir yolu boyuyorsa, imgeleminde yol i\u015f\u00e7ileri de vard\u0131. S\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f bir tarlan\u0131n kabarm\u0131\u015f topra\u011f\u0131n\u0131 boyad\u0131\u011f\u0131nda, kendi boyama eyleminin i\u00e7inde topra\u011f\u0131 kabartan b\u0131\u00e7k\u0131n\u0131n da hareketi vard\u0131. Bakt\u0131\u011f\u0131 her yerde varolu\u015f eme\u011fini g\u00f6r\u00fcyordu ve onun i\u00e7in ger\u00e7ekli\u011fi olu\u015fturan \u015fey de eme\u011fin bu bi\u00e7imde alg\u0131lan\u0131\u015f\u0131yd\u0131. Kendi y\u00fcz\u00fcn\u00fc boyad\u0131\u011f\u0131nda, el fal\u0131 bakanlar\u0131n avu\u00e7 \u00e7izgilerinden okuyabileceklerini iddia ettikleri gibi kendi kaderini, ge\u00e7mi\u015f ve gelece\u011finin \u00e7izgilerini resmediyordu. Onu anormal g\u00f6ren \u00e7a\u011fda\u015flar\u0131 bug\u00fcn nitelendirildikleri kadar da budala de\u011fildiler. O iyiden iyiye kapt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131 kendini \u2013 onunkine k\u0131yaslanabilecek bir a\u00e7\u0131kl\u0131kla resim yapan bir ba\u015fka ressam yoktu.<\/p>\n\n\n\n<p>Ni\u00e7in kendini b\u00f6yle kapt\u0131r\u0131yordu? \u00dcretimin -tualin ve resmedilen ger\u00e7ekli\u011fin- iki eylemini iyice birbirine yak\u0131nla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in. Bu kapt\u0131rmaca bir sanat anlay\u0131\u015f\u0131ndan de\u011fil -zaten bu nedenle ger\u00e7eklikten bir k\u00e2r almak akl\u0131ndan bile ge\u00e7memi\u015fti- t\u00fcketici bir b\u00fct\u00fcnle\u015fme duygusundan kaynaklan\u0131yordu. \u201cBo\u011faya, kartala, insana \u00f6ylesine yo\u011fun bir tap\u0131n\u0131\u015fla hayran\u0131m ki, bu benim h\u0131rsl\u0131 bir insan olmam\u0131 hep engelleyecek.\u201d B\u00fct\u00fcn tutkusu bir par\u00e7a daha yak\u0131nla\u015fabilmek, yak\u0131nla\u015fmak, yak\u0131nla\u015fmak ve yak\u0131nla\u015fmakt\u0131. En sonunda \u00f6ylesine yak\u0131nla\u015fm\u0131\u015ft\u0131 ki, gece g\u00f6\u011f\u00fcnde y\u0131ld\u0131zlar \u0131\u015f\u0131k burga\u00e7lar\u0131na, selvi a\u011fa\u00e7lar\u0131ysa r\u00fczg\u00e2r ve g\u00fcne\u015fin enerjisine cevap veren canl\u0131 bir orman\u0131n enerji dolu sinir h\u00fccrelerine d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc. Ger\u00e7ekli\u011fin kendisini, ressam\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcnd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc tablolar\u0131 da vard\u0131r. Fakat tablolar\u0131n \u00e7o\u011funda \u00e7\u00f6z\u00fcnmeye kar\u015f\u0131 durarak izleyicisini, ger\u00e7ekli\u011fin \u00fcretildi\u011fi o e\u015fsiz s\u00fcrecin \u00f6yle yak\u0131nlar\u0131na getirir ki! \u00c7ok \u00f6nceleri, bir zamanlar resimler aynalarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131l\u0131rd\u0131. Van Gogh\u2019unkilerse lazerlerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131. Onun resimleri ula\u015f\u0131lmay\u0131 beklemez; dahas\u0131, kar\u015f\u0131lamak \u00fczere yola d\u00fc\u015ferler ve yolda a\u015ft\u0131klar\u0131 \u015fey bombo\u015f engin bir uzaydan \u00e7ok bir \u00fcretim etkinli\u011fi olarak d\u00fcnyan\u0131n \u00fcretilmesidir. Resmin resmini yapmak deh\u015fet uyand\u0131ran, ama bir par\u00e7a da rahat bir eda ile, \u201cCesaretin varsa yakla\u015f ve nas\u0131l i\u015fledi\u011fine bir bak\u201d demektir.<\/p>\n\n\n\n<p>John Berger, Ve Y\u00fczleri\u0307mi\u0307z, Kalbi\u0307m, Foto\u011fraflar Kadar K\u0131sa \u00d6m\u00fcrl\u00fc (Al\u0131nt\u0131d\u0131r.)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<div class=\"tmnf_excerpt\"><p>K\u00e2r konusunda Van Gogh kadar isteksiz bir ba\u015fka ressam daha yoktur. Mektuplar\u0131ndan, Van Gogh\u2019un bu perdenin nas\u0131l da derinden derine fark\u0131nda oldu\u011fu \u00e7\u0131kart\u0131labilir. T\u00fcm hayat \u00f6yk\u00fcs\u00fc ger\u00e7ekli\u011fe duyulan bitmez t\u00fckenmez bir \u00f6zlemdir. Renkler, g\u00fcne\u015f, Akdeniz iklimi ger\u00e7ekli\u011fe uzanan ara\u00e7lard\u0131r onun i\u00e7in, hi\u00e7bir zaman kendi i\u00e7lerinde \u00f6zlem nesneleri olmam\u0131\u015flard\u0131r. Ger\u00e7eklik bat\u0131\u011f\u0131ndan tek bir par\u00e7a bile \u00e7\u0131karmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 &hellip;<\/p>\n<\/div>","protected":false},"author":7,"featured_media":8404,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","footnotes":""},"categories":[93],"tags":[],"class_list":["post-8383","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sanat"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/john-berger.png",1563,1250,false],"landscape":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/john-berger.png",1563,1250,false],"portraits":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/john-berger.png",1563,1250,false],"thumbnail":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/john-berger-150x120.png",150,120,true],"medium":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/john-berger-300x240.png",300,240,true],"large":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/john-berger-1024x819.png",1024,819,true],"1536x1536":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/john-berger-1536x1228.png",1536,1228,true],"2048x2048":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/john-berger.png",1563,1250,false],"codate_slider":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/john-berger-1563x1000.png",1563,1000,true],"codate_item":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/john-berger-550x350.png",550,350,true],"codate_item_vetical":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/john-berger-500x800.png",500,800,true],"codate_item_masonry":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/john-berger-550x440.png",550,440,true],"codate_blog":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/john-berger-417x340.png",417,340,true],"codate_single":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/john-berger-852x500.png",852,500,true],"codate_tabs":["https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/john-berger-90x90.png",90,90,true]},"rttpg_author":{"display_name":"editorYasin","author_link":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/author\/editoryasin"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/?cat=93\" rel=\"category\">Sanat<\/a>","rttpg_excerpt":"K\u00e2r konusunda Van Gogh kadar isteksiz bir ba\u015fka ressam daha yoktur. Mektuplar\u0131ndan, Van Gogh\u2019un bu perdenin nas\u0131l da derinden derine fark\u0131nda oldu\u011fu \u00e7\u0131kart\u0131labilir. T\u00fcm hayat \u00f6yk\u00fcs\u00fc ger\u00e7ekli\u011fe duyulan bitmez t\u00fckenmez bir \u00f6zlemdir. Renkler, g\u00fcne\u015f, Akdeniz iklimi ger\u00e7ekli\u011fe uzanan ara\u00e7lard\u0131r onun i\u00e7in, hi\u00e7bir zaman kendi i\u00e7lerinde \u00f6zlem nesneleri olmam\u0131\u015flard\u0131r. Ger\u00e7eklik bat\u0131\u011f\u0131ndan tek bir par\u00e7a bile \u00e7\u0131karmad\u0131\u011f\u0131n\u0131&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8383","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8383"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8383\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8385,"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8383\/revisions\/8385"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8404"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8383"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8383"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8383"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}