{"id":7120,"date":"2026-03-08T13:52:41","date_gmt":"2026-03-08T13:52:41","guid":{"rendered":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/?p=7120"},"modified":"2026-03-09T05:27:13","modified_gmt":"2026-03-09T05:27:13","slug":"turkiyenin-ilk-unesco-edebiyat-sehri-kahramanmaras-oldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/?p=7120","title":{"rendered":"T\u00fcrkiye&#8217;nin \u0130lk UNESCO Edebiyat \u015eehri Kahramanmara\u015f Oldu"},"content":{"rendered":"\n<p><br><strong>Birle\u015fmi\u015f Milletler E\u011fitim, Bilim ve K\u00fclt\u00fcr \u00d6rg\u00fct\u00fc UNESCO taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclen UNESCO Creative Cities Network (UNESCO Yarat\u0131c\u0131 \u015eehirler A\u011f\u0131) kapsam\u0131nda \u201cEdebiyat \u015eehri\u201d kategorisine kabul edilen Kahramanmara\u015f, bu alanda T\u00fcrkiye\u2019den listeye giren ilk ve tek \u015fehir oldu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u201cKelimelerin \u015eehri Kahramanmara\u015f\u201d UNESCO Edebiyat A\u011f\u0131\u2019nda T\u00fcrkiye\u2019nin k\u00f6kl\u00fc edebiyat merkezlerinden Kahramanmara\u015f, 31 Ekim 2025\u2019te uluslararas\u0131 k\u00fclt\u00fcr d\u00fcnyas\u0131nda tarihi bir e\u015fi\u011fi geride b\u0131rakt\u0131. Birle\u015fmi\u015f Milletler E\u011fitim, Bilim ve K\u00fclt\u00fcr \u00d6rg\u00fct\u00fc UNESCO taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclen UNESCO Creative Cities Network (UNESCO Yarat\u0131c\u0131 \u015eehirler A\u011f\u0131) kapsam\u0131nda \u201cEdebiyat \u015eehri\u201d kategorisine kabul edilen Kahramanmara\u015f, bu alanda T\u00fcrkiye\u2019den listeye giren ilk ve tek \u015fehir oldu.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Bu karar, yaln\u0131zca bir k\u00fclt\u00fcrel takdir ya da sembolik bir unvan de\u011fil; \u015fehrin ge\u00e7mi\u015ften bug\u00fcne ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc edeb\u00ee miras\u0131n ve gelece\u011fe d\u00f6n\u00fck k\u00fclt\u00fcr vizyonunun k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte tescillenmesi anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>UNESCO\u2019ya Giri\u015f: Ne Zaman, Nas\u0131l?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br>Kahramanmara\u015f\u2019\u0131n a\u011fa kabul karar\u0131, her y\u0131l oldu\u011fu gibi 31 Ekim D\u00fcnya \u015eehirler G\u00fcn\u00fc\u2019nde UNESCO taraf\u0131ndan kamuoyuna duyuruldu. Paris merkezli de\u011ferlendirme s\u00fcrecinin ard\u0131ndan \u015fehir, 2025 y\u0131l\u0131nda a\u011fa kat\u0131lan yeni \u00fcyeler aras\u0131nda yer ald\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Ba\u015fvuru s\u00fcreci, Kahramanmara\u015f B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi koordinasyonunda y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc. Akademisyenler, edebiyat\u00e7\u0131lar, k\u00fclt\u00fcr y\u00f6neticileri ve sivil toplum temsilcilerinin katk\u0131lar\u0131yla haz\u0131rlanan adayl\u0131k dosyas\u0131nda; \u015fehrin edebiyat ge\u00e7mi\u015fi, mevcut k\u00fclt\u00fcrel \u00fcretim kapasitesi, altyap\u0131s\u0131, gen\u00e7lere y\u00f6nelik projeleri ve uluslararas\u0131 i\u015f birli\u011fi taahh\u00fctleri ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde ortaya kondu.<\/p>\n\n\n\n<p><br>UNESCO\u2019nun ba\u011f\u0131ms\u0131z uzmanlar\u0131 taraf\u0131ndan de\u011ferlendirilen dosya, yaln\u0131zca tarihsel birikimi de\u011fil; s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik, kapsay\u0131c\u0131l\u0131k ve gelecek vizyonunu da esas alan bir \u00e7er\u00e7evede kabul edildi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>UNESCO Yarat\u0131c\u0131 \u015eehirler A\u011f\u0131 (Kreatif \u015eehirler A\u011f\u0131) Nedir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br>2004 y\u0131l\u0131nda kurulan UNESCO Yarat\u0131c\u0131 \u015eehirler A\u011f\u0131, k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u015fehirlerin kalk\u0131nma stratejilerinin merkezine yerle\u015ftirmeyi ama\u00e7layan k\u00fcresel bir i\u015f birli\u011fi platformudur.<br><\/p>\n\n\n\n<p>Bu a\u011f bir \u201c\u00f6d\u00fcl listesi\u201d de\u011fil; aktif \u00fcretim, uluslararas\u0131 i\u015f birli\u011fi, d\u00fczenli raporlama ve k\u00fclt\u00fcr temelli kalk\u0131nma politikalar\u0131n\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesini gerektiren dinamik bir \u00fcyelik sistemidir. Ba\u015fka bir ifadeyle, bu unvan bir ba\u015flang\u0131\u00e7; s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir projelerle desteklenmedi\u011fi takdirde anlam\u0131n\u0131 yitirebilecek sorumluluk y\u00fckl\u00fc bir stat\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>\u201cEdebiyat \u015eehri\u201d Olmak Ne Anlama Geliyor?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br>UNESCO Yarat\u0131c\u0131 \u015eehirler A\u011f\u0131, UNESCO taraf\u0131ndan 2004 y\u0131l\u0131nda kurulmu\u015f olup \u00e7e\u015fitli b\u00f6lgelerden, farkl\u0131 gelir d\u00fczeyine, n\u00fcfusa ve kapasiteye sahip \u015fehirleri yarat\u0131c\u0131 end\u00fcstriler alan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmak \u00fczere bir araya getiren bir giri\u015fimdir. Bu giri\u015fim toplam yedi kategoriden olu\u015fmaktad\u0131r. Bu kategoriler; edebiyat, m\u00fczik, film, tasar\u0131m, gastronomi, medya sanatlar\u0131 ve zanaat ve halk sanatlar\u0131 \u015feklindedir.<br>2004 y\u0131l\u0131nda Edinburgh, ilk edebiyat \u015fehri olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p><br>UNESCO\u2019ya g\u00f6re bir \u015fehrin \u201cEdebiyat \u015eehri\u201d say\u0131labilmesi i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc bir yaz\u0131l\u0131 ve s\u00f6zl\u00fc k\u00fclt\u00fcr gelene\u011fine sahip olmas\u0131 gerekmektedir. Ancak bu tek ba\u015f\u0131na yeterli de\u011fildir. De\u011ferlendirme kriterleri aras\u0131nda \u201c\u015fehrin edebiyat alan\u0131nda \u00fcretim kapasitesi ve \u00e7e\u015fitlili\u011fi\u201d, \u201caktif yay\u0131nc\u0131l\u0131k ve dergi k\u00fclt\u00fcr\u00fc\u201d, \u201ck\u00fct\u00fcphaneler ve k\u00fclt\u00fcr merkezleri altyap\u0131s\u0131\u201d, \u201culuslararas\u0131 ve yerel edebiyat festivalleri, kitap fuarlar\u0131\u201d, \u201cokuma k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc yayg\u0131nla\u015ft\u0131ran projeler \u201c, \u201cgen\u00e7 yazarlara y\u00f6nelik programlar\u201d, \u201culuslararas\u0131 i\u015f birli\u011fi potansiyeli\u201d gibi kriterler bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Bu \u00e7er\u00e7evede unvan, hem tarihsel bir birikimin hem de g\u00fcncel ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir \u00fcretimin birlikte de\u011ferlendirilmesiyle verilmektedir. Yani ge\u00e7mi\u015fle gelecek aras\u0131nda kurulan g\u00fc\u00e7l\u00fc ba\u011f, bu stat\u00fcn\u00fcn temelini olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>S\u00dcRE\u00c7 VE KR\u0130TERLER<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br>Edebiyat \u015eehri olarak onaylanmak i\u00e7in \u015fehirlerin UNESCO taraf\u0131ndan belirlenen bir dizi kriteri kar\u015f\u0131lamas\u0131 gerekmektedir. Bu kriterler \u015fu \u015fekilde listelenebilmektedir:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u015eehirdeki yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131n kalitesi, miktar\u0131 ve \u00e7e\u015fitlili\u011fi<\/li>\n\n\n\n<li>\u0130lk\u00f6\u011fretim, orta\u00f6\u011fretim ve y\u00fcksek\u00f6\u011fretim d\u00fczeylerinde yerli veya yabanc\u0131 edebiyata odaklanan e\u011fitim programlar\u0131n\u0131n kalitesi ve niceli\u011fi<\/li>\n\n\n\n<li>\u015eehirde edebiyat, tiyatro ve\/veya \u015fiirin \u00f6nemli bir rol oynamas\u0131<\/li>\n\n\n\n<li>Yerli ve yabanc\u0131 edebiyat\u0131 destekleyen edebi etkinlikler ve festivaller d\u00fczenlemek.<\/li>\n\n\n\n<li>Yerli ve yabanc\u0131 edebiyat\u0131 koruyan, tan\u0131tan ve yayg\u0131nla\u015ft\u0131ran k\u00fct\u00fcphanelerin, kitap\u00e7\u0131lar\u0131n ve kamu veya \u00f6zel k\u00fclt\u00fcr merkezlerinin varl\u0131\u011f\u0131.<\/li>\n\n\n\n<li>Yay\u0131nc\u0131l\u0131k sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn \u00e7e\u015fitli ulusal dillerden ve yabanc\u0131 edebiyattan edebi eserlerin \u00e7evrilmesine kat\u0131l\u0131m\u0131<\/li>\n\n\n\n<li>Edebiyat\u0131n tan\u0131t\u0131m\u0131nda ve edebi \u00fcr\u00fcnler pazar\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesinde geleneksel ve yeni medyan\u0131n aktif kat\u0131l\u0131m\u0131<br><br><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p>\u015eehirler, Edebiyat \u015eehri olarak belirlenmek i\u00e7in UNESCO&#8217;ya ba\u015fvuruda bulunmakta, bu belirlemeler de UNESCO taraf\u0131ndan d\u00f6rt y\u0131lda bir izlenip g\u00f6zden ge\u00e7irilmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p><br>UNESCO Yarat\u0131c\u0131 \u015eehirler A\u011f\u0131na \u00fcye olan \u015fehir say\u0131s\u0131 2025 y\u0131l\u0131nda son eklenenlerle; 66\u2019s\u0131 Gastronomi, 84\u2019\u00fc M\u00fczik, 80\u2019i Zanaat ve Halk Sanatlar\u0131, 27\u2019si Medya Sanatlar\u0131, 63\u2019\u00fc Edebiyat, 30\u2019u Film, 53\u2019\u00fc Tasar\u0131m, 5\u2019i Mimari \u015eehri olmak \u00fczere 408 \u015fehre ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><br>B\u00f6ylelikle T\u00fcrkiye\u2019den bu kapsamda toplamda 9 UNESCO Yarat\u0131c\u0131 \u015eehrin 3\u2019\u00fc Gastronomi, 2\u2019si M\u00fczik, 2\u2019si Zanaat ve Halk Sanatlar\u0131, 1\u2019i Tasar\u0131m ve 1\u2019i Edebiyat alanlar\u0131nda programda yer almaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><br>UNESCO Yarat\u0131c\u0131 \u015eehirlerimiz \u015fu \u015fekildedir:<\/p>\n\n\n\n<p><br>Gaziantep \u2013 Gastronomi (2015)<br>Hatay \u2013 Gastronomi (2017)<br>\u0130stanbul \u2013 Tasar\u0131m (2017)<br>K\u00fctahya \u2013 Zanaat ve Halk Sanatlar\u0131 (2017)<br>Afyonkarahisar \u2013 Gastronomi (2019)<br>K\u0131r\u015fehir \u2013 M\u00fczik (2019)<br>Bursa &#8211; Zanaat ve Halk Sanatlar\u0131 (2021)<br>\u015eanl\u0131urfa \u2013 M\u00fczik (2023)<br>Kahramanmara\u015f &#8211; Edebiyat (2025)<\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>A\u011fda Yer Almak Ne Anlama Geliyor?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br>UNESCO Yarat\u0131c\u0131 \u015eehirler A\u011f\u0131\u2019na dahil olmak, \u015fehrin k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte bir k\u00fclt\u00fcr diplomasisi platformuna kat\u0131lmas\u0131 anlam\u0131na gelmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Bu \u00fcyelikle Kahramanmara\u015f, di\u011fer UNESCO Edebiyat \u015eehirleriyle ortak projeler geli\u015ftirebilecek, yazar de\u011fi\u015fim programlar\u0131na kat\u0131labilecek, uluslararas\u0131 festivaller d\u00fczenleyebilecek, k\u00fclt\u00fcr turizmi alan\u0131nda yeni f\u0131rsatlar yakalayabilecek, gen\u00e7 yarat\u0131c\u0131lar\u0131 destekleyen programlara eri\u015febilecektir.<\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>Kahramanmara\u015f\u2019\u0131n Edebiyat Miras\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br>Kahramanmara\u015f\u2019\u0131n bu unvan\u0131 almas\u0131n\u0131n arkas\u0131nda y\u00fczy\u0131llara uzanan g\u00fc\u00e7l\u00fc bir edebiyat gelene\u011fi bulunmaktad\u0131r. Kahramanmara\u015f, T\u00fcrk edebiyat\u0131nda \u201c\u015eairler ve Yazarlar \u015eehri\u201d ve ayr\u0131ca \u201cEdebiyat\u0131n Ba\u015fkenti\u201d olarak an\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Bu topraklardan \u00e7\u0131kan \u00f6nemli isimler aras\u0131nda; Necip Faz\u0131l K\u0131sak\u00fcrek, Cahit Zarifo\u011flu, Nuri Pakdil, Rasim \u00d6zden\u00f6ren gibi edebiyat d\u00fcnyas\u0131nda iz b\u0131rakm\u0131\u015f yazar ve \u015fairler yer almaktad\u0131r.<br>\u015eehirde d\u00fczenlenen kitap fuarlar\u0131, edebiyat g\u00fcnleri, k\u00fclt\u00fcr merkezleri ve canl\u0131 dergi gelene\u011fi de bu birikimi yaln\u0131zca ge\u00e7mi\u015fe ait bir miras olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131p g\u00fcncel bir k\u00fclt\u00fcrel dinamizme d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>\u015eehrin K\u00fclt\u00fcr Ya\u015fam\u0131nda Dengeleri De\u011fi\u015ftirecek Bir Ba\u015far\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br>Kahramanmara\u015f B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediye Ba\u015fkan\u0131 F\u0131rat G\u00f6rgel bu ba\u015far\u0131y\u0131 &#8220;Kahramanmara\u015f, bu prestijli a\u011fa &#8216;edebiyat&#8217; kategorisinde kat\u0131larak T\u00fcrkiye&#8217;den bu alanda se\u00e7ilen ilk \u015fehir oldu. B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesinin \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde k\u00f6kl\u00fc edebi ge\u00e7mi\u015fi, g\u00fc\u00e7l\u00fc \u015fairlik gelene\u011fi ve son y\u0131llarda artan k\u00fclt\u00fcrel etkinlikleriyle ad\u0131ndan s\u0131k\u00e7a s\u00f6z ettiren Kahramanmara\u015f, edebi kimli\u011fini ulusal ve uluslararas\u0131 d\u00fczeyde g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131ld\u0131.&#8221; S\u00f6zleriyle dile getirdi.<\/p>\n\n\n\n<p><br>UNESCO T\u00fcrkiye Milli Komisyonu ile yerel y\u00f6netimin ortak \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 sonucu elde edilen bu ba\u015far\u0131, \u015fehrin k\u00fclt\u00fcr ve sanat ya\u015fam\u0131nda yeni bir ivme yaratt\u0131. Kahramanmara\u015f art\u0131k yaln\u0131zca g\u00fc\u00e7l\u00fc bir edebiyat ge\u00e7mi\u015fine sahip bir \u015fehir de\u011fil; ayn\u0131 zamanda uluslararas\u0131 k\u00fclt\u00fcr a\u011f\u0131n\u0131n aktif bir par\u00e7as\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<div class=\"tmnf_excerpt\"><p>Birle\u015fmi\u015f Milletler E\u011fitim, Bilim ve K\u00fclt\u00fcr \u00d6rg\u00fct\u00fc UNESCO taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclen UNESCO Creative Cities Network (UNESCO Yarat\u0131c\u0131 \u015eehirler A\u011f\u0131) kapsam\u0131nda \u201cEdebiyat \u015eehri\u201d kategorisine kabul edilen Kahramanmara\u015f, bu alanda T\u00fcrkiye\u2019den listeye giren ilk ve tek \u015fehir oldu. \u201cKelimelerin \u015eehri Kahramanmara\u015f\u201d UNESCO Edebiyat A\u011f\u0131\u2019nda T\u00fcrkiye\u2019nin k\u00f6kl\u00fc edebiyat merkezlerinden Kahramanmara\u015f, 31 Ekim 2025\u2019te uluslararas\u0131 k\u00fclt\u00fcr d\u00fcnyas\u0131nda tarihi bir e\u015fi\u011fi &hellip;<\/p>\n<\/div>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"elementor_theme","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","footnotes":""},"categories":[83],"tags":[],"class_list":["post-7120","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-haber"],"rttpg_featured_image_url":null,"rttpg_author":{"display_name":"marascol.adm21@gmail.com","author_link":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/author\/marascol-adm21gmail-com"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/?cat=83\" rel=\"category\">Haber<\/a>","rttpg_excerpt":"Birle\u015fmi\u015f Milletler E\u011fitim, Bilim ve K\u00fclt\u00fcr \u00d6rg\u00fct\u00fc UNESCO taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclen UNESCO Creative Cities Network (UNESCO Yarat\u0131c\u0131 \u015eehirler A\u011f\u0131) kapsam\u0131nda \u201cEdebiyat \u015eehri\u201d kategorisine kabul edilen Kahramanmara\u015f, bu alanda T\u00fcrkiye\u2019den listeye giren ilk ve tek \u015fehir oldu. \u201cKelimelerin \u015eehri Kahramanmara\u015f\u201d UNESCO Edebiyat A\u011f\u0131\u2019nda T\u00fcrkiye\u2019nin k\u00f6kl\u00fc edebiyat merkezlerinden Kahramanmara\u015f, 31 Ekim 2025\u2019te uluslararas\u0131 k\u00fclt\u00fcr d\u00fcnyas\u0131nda tarihi bir e\u015fi\u011fi&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7120","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7120"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7120\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7237,"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7120\/revisions\/7237"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7120"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7120"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yazinulkesi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7120"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}